Fon Soruşturması ve Piyasa Dolandırıcılığı Suçu 2026: Manipülasyon, SPK 107 ve Hapis Cezası

Fon Soruşturması ve Piyasa Dolandırıcılığı Suçu: Manipülasyon, SPK 107 ve Hapis Cezası

2026 yılında Türkiye'de yaşanan yatırım fonu krizi, sermaye piyasası tarihinde dikkat çeken hukuki gelişmelerden biri olmuştur. Bazı yatırım fonlarının tasfiyeye alınması, fon katılma paylarının iadesinde yaşanan sorunlar, şüpheli hisse senedi işlemleri ve kamuoyuna açıklanan ceza soruşturmaları, piyasa dolandırıcılığı suçunu yeniden gündeme taşımıştır.

Özellikle fon yöneticileri, sermaye piyasası aracılığı yapan kişiler, şirket yöneticileri, yatırımcılar ve banka hesapları üzerinden işlem gerçekleştiren kişiler bakımından şu sorular önem kazanmıştır:

Piyasa dolandırıcılığı suçu nedir? Borsa manipülasyonunun cezası kaç yıldır? Fon yöneticileri hangi suçlardan sorumlu tutulabilir? Şüpheli hisse işlemleri tek başına suç oluşturur mu? SPK suç duyurusu olmadan soruşturma yapılabilir mi? Malvarlığına bloke ve el koyma kararına itiraz edilebilir mi?

Bu soruların yanıtları öncelikle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesinde düzenlenen piyasa dolandırıcılığı suçuna dayanmaktadır.

Kanun, piyasa dolandırıcılığını iki temel biçimde düzenlemiştir:

• İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı: Alım-satım emirleri, emir iptalleri, emir değişiklikleri veya hesap hareketleri yoluyla piyasada yanlış ya da yanıltıcı izlenim oluşturulması.

• Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı: Sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcı kararlarını etkilemek amacıyla yanıltıcı bilgi, haber, yorum veya rapor yayılması ve bu suretle menfaat sağlanması.

Her iki suç türünde de kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde hapis ve adli para cezası gündeme gelir.

Ancak bir yatırım fonunun zarar etmesi, belirli bir hissenin fiyatının yükselmesi, aynı hissede yoğun alım-satım yapılması veya hakkında SPK incelemesi başlatılması tek başına piyasa dolandırıcılığı suçunun işlendiğini göstermez.

Ceza sorumluluğu bakımından kişinin gerçekleştirdiği fiil, kastı, işlemlerin piyasaya etkisi veya etkileyebilme niteliği, diğer kişilerle bağlantısı ve hukuka uygun deliller birlikte değerlendirilmelidir.

3 Kasım 2026 tarihinde kamuoyuna yansıyan açıklamalarda fon soruşturması kapsamında yüzlerce şüpheli hakkında işlem yapıldığı, tutuklama ve adli kontrol tedbirlerinin uygulandığı bildirilmiştir. Bununla birlikte soruşturma aşamasındaki iddialar, kesinleşmiş ceza mahkûmiyeti anlamına gelmez.

Bu makalede 2026 fon soruşturmasının ceza hukuku boyutu, SPKn 107 kapsamında piyasa dolandırıcılığı, borsa manipülasyonu, bilgi suistimali, SPK suç duyurusu, fon yöneticilerinin sorumluluğu, sosyal medya üzerinden hisse pazarlama, banka hesapları, MASAK incelemesi, malvarlığına el koyma, tutuklama, etkin pişmanlık ve ceza yargılaması ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

1. Fon Soruşturması Nedir?

Fon soruşturması, bazı yatırım fonlarının işlemleri ve bunlarla bağlantılı sermaye piyasası faaliyetleri hakkında yürütülen adli araştırmaları ifade etmektedir.

2026 yılındaki gelişmelerde bazı fonların tasfiye edilmesinin yanı sıra sermaye piyasası araçlarının fiyatlarının yapay biçimde etkilenip etkilenmediği, fon varlıklarının hukuka aykırı işlemlere konu olup olmadığı ve şüphelilerin birlikte hareket edip etmediği gibi konular gündeme gelmiştir.

Fon tasfiyesi ile ceza soruşturması aynı şey mi?

Hayır.

Fon tasfiyesi, fonun malvarlığının ilgili düzenlemeler uyarınca değerlendirilmesi ve hak sahiplerine ödeme yapılması sürecidir.

Ceza soruşturması ise belirli kişilerin suç oluşturduğu ileri sürülen fiilleri işleyip işlemediğinin araştırılmasıdır.

Bir fonun tasfiyeye alınması, fon yöneticilerinin mutlaka suç işlediği anlamına gelmez.

Fon yatırımcıları şüpheli sayılır mı?

Yalnızca fon katılma payı satın almış olmak, yatırımcıyı piyasa dolandırıcılığı suçunun faili yapmaz.

Ancak yatırımcının kendi fiilleri bakımından suçun kanuni unsurları bulunuyorsa farklı bir değerlendirme yapılabilir.

2. 2026 Fon Soruşturmasında Son Durum

3 Kasım 2026 tarihli kamuoyu açıklamalarına göre fon soruşturması kapsamında:

• 433 şüpheli bulunduğu,

• 112 kişi hakkında tutuklama tedbiri uygulandığı,

• 186 kişi hakkında adli kontrol kararı bulunduğu,

• 38 kişinin firari olarak arandığı,

• çok sayıda gerçek ve tüzel kişinin malvarlığı hakkında tedbir uygulandığı

bildirilmiştir.

Bu veriler açıklamanın yapıldığı tarih itibarıyla geçerlidir ve soruşturma ilerledikçe değişebilir.

Tutuklanan kişiler suçlu mu?

Ceza hukukunda tutuklama, hükümden önce uygulanabilen geçici koruma tedbiridir.

Tutuklama kararı verilmiş olması, kişinin suçunun kesinleştiği anlamına gelmez.

Hakkında soruşturma açılan herkes ceza alır mı?

Hayır.

Ceza sorumluluğu, kişisel fiillerin kanuni suç unsurlarını oluşturduğunun hukuka uygun delillerle ortaya konulmasına bağlıdır.

3. Piyasa Dolandırıcılığı Suçu Nedir?

Piyasa dolandırıcılığı, sermaye piyasası araçlarının fiyatları, arz ve talepleri veya yatırımcıların kararları üzerinde yanlış ve yanıltıcı izlenim oluşturulmasına yönelik belirli fiilleri cezalandıran özel bir sermaye piyasası suçudur.

Temel düzenleme 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesidir.

Bu suç, Türk Ceza Kanunu'nun 157 ve 158. maddelerinde düzenlenen genel dolandırıcılık suçlarından farklıdır.

Borsa manipülasyonu ne demek?

Manipülasyon, piyasa fiyatlarının veya yatırımcı kararlarının gerçek piyasa koşullarından farklı biçimde etkilenmesini amaçlayan belirli işlemleri ifade eder.

Ancak her fiyat hareketi manipülasyon değildir.

Bir hissenin hızla yükselmesi suç mu?

Hayır.

Hisse senedinin fiyatının hızlı yükselmesi veya düşmesi, tek başına suçun oluşması için yeterli değildir.

Fiyat hareketine neden olan işlemler ve ilgili kişilerin amaçları araştırılmalıdır.

4. Piyasa Dolandırıcılığı Suçunun Cezası 2026

6362 sayılı Kanun'un 107. maddesinde iki farklı suç tipi için hapis ve adli para cezaları öngörülmüştür.

İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı cezası

SPKn 107/1 uyarınca:

3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası öngörülmektedir.

Ayrıca hükmedilecek adli para cezasının tutarı, suçla elde edilen menfaatten az olamaz.

Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı cezası

SPKn 107/2 uyarınca:

3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası öngörülmektedir.

Hapis cezası ile adli para cezası birlikte mi uygulanır?

107. maddedeki ilgili suç tiplerinde kanuni düzenleme hapis ve adli para cezasını birlikte öngörmektedir.

Somut sonuç ceza, mahkemenin suçun özellikleri ve uygulanacak diğer hükümler doğrultusunda yapacağı değerlendirmeye bağlıdır.

5. İşlem Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı Nedir?

SPKn 107/1, sermaye piyasası araçlarının fiyatları, fiyat değişimleri, arzı veya talebi hakkında yanlış ya da yanıltıcı izlenim uyandırma amacıyla gerçekleştirilen belirli işlemleri düzenlemektedir.

Bu işlemler arasında:

• Alım yapmak.

• Satım yapmak.

• Emir vermek.

• Emri iptal etmek.

• Emri değiştirmek.

• Hesap hareketleri gerçekleştirmek.

bulunmaktadır.

Ancak bu hareketlerden birinin yapılmış olması, tek başına suç oluştuğu anlamına gelmez.

İşlemlerin hangi amaçla yapıldığı önemli mi?

Evet.

Suç bakımından piyasada yanlış veya yanıltıcı izlenim oluşturma amacı önemlidir.

Fiyatın gerçekten yükselmesi şart mı?

SPK'nın açıklamalarına göre işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı, fiyat üzerinde yanlış veya yanıltıcı izlenim doğurmaya elverişli hareketler bakımından tehlike suçu niteliği taşımaktadır.

Bu nedenle belirli koşullarda fiilî fiyat değişikliği veya yatırımcı zararının gerçekleşmesi aranmaksızın suç gündeme gelebilir.

6. Hisse Senedi Fiyatını Yapay Olarak Yükseltmek

Bir sermaye piyasası aracının fiyatını gerçek ekonomik gerekçelerden bağımsız biçimde yükseltmek amacıyla koordineli işlemler yapılması, piyasa dolandırıcılığı incelemesine konu olabilir.

Bir grup aynı hisseyi satın alırsa suç mu?

Yalnızca aynı hisseye yatırım yapılması yeterli değildir.

İşlemler arasında koordinasyon, yanıltıcı piyasa izlenimi oluşturma amacı ve diğer deliller önemlidir.

Kendi hesapları arasında işlem yapılması

Bir kişinin veya birlikte hareket eden kişilerin farklı hesaplardan gerçekleştirdiği işlemler, gerçek arz ve talebi yansıtıp yansıtmadığı açısından incelenebilir.

Fonların aynı hissede yoğunlaşması

Yatırım fonlarının belirli bir hissede yüksek pozisyona sahip olması, tek başına suç teşkil etmez.

Portföy kararlarının ekonomik gerekçeleri ve ilgili işlemlerin niteliği ayrıca değerlendirilir.

7. Emir İptaliyle Manipülasyon Yapılması

Piyasa dolandırıcılığı yalnızca tamamlanmış alım-satım işlemleriyle gerçekleşmeyebilir.

SPKn 107/1 kapsamında emir verilmesi, değiştirilmesi ve iptal edilmesi de ilgili koşullarla suçun maddi hareketleri arasında yer almaktadır.

Büyük emir verip sonradan iptal etmek suç mu?

Her durumda hayır.

Emrin gerçek işlem amacıyla mı yoksa piyasa hakkında yanıltıcı bir izlenim oluşturmak için mi verildiği incelenmelidir.

Gerçek işlem yapma niyeti bulunmaması önemli mi?

Evet.

Emir davranışlarının ekonomik gerekçesi ve piyasa katılımcılarında oluşturması amaçlanan izlenim değerlendirilir.

8. Bilgi Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı Nedir?

SPKn 107/2, sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yanıltıcı bilgi yayılması ve bu suretle menfaat sağlanmasını düzenler.

Bu kapsamda yalan, yanlış veya yanıltıcı:

• Bilgi verilmesi.

• Söylenti çıkarılması.

• Haber verilmesi.

• Yorum yapılması.

• Rapor hazırlanması.

• Bu içeriklerin yayılması.

gibi fiiller değerlendirilebilir.

Her yanlış tahmin suç mu?

Hayır.

Bir yatırım değerlendirmesinin sonradan gerçekleşmemiş olması, tek başına bilerek yanıltıcı bilgi yayıldığı anlamına gelmez.

Menfaat sağlanması gerekir mi?

Evet.

107/2 bakımından ilgili yanıltıcı fiille menfaat sağlanmış olması kanuni unsurlardan biridir.

Bu yönüyle bilgi bazlı suç, işlem bazlı suçtan ayrılır.

9. Telegram ve WhatsApp Gruplarında Hisse Manipülasyonu

Sosyal medya gruplarında belirli hisselere yönelik koordineli yönlendirmeler yapılması sermaye piyasası mevzuatı açısından önem taşıyabilir.

Telegram grubunda hisse tavsiyesi vermek suç mu?

Her tavsiye otomatik olarak piyasa dolandırıcılığı değildir.

Bilginin doğruluğu, teşvik amacı, işlemlerle bağlantısı ve menfaat sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilir.

Bir hissede “kesin yükselecek” demek

İfadenin bağlamı, yanıltıcı olup olmadığı ve suçun diğer unsurları önemlidir.

Hisseyi önerip aynı anda kendi hisselerini satmak

SPK'nın geçmiş tarihli duyurularında, sosyal medya grupları üzerinden yatırımcıları yönlendirerek kendi hisselerini satma davranışlarının piyasa dolandırıcılığı kapsamında değerlendirilebileceğine dikkat çekilmiştir.

10. Fon Yöneticileri Hangi Suçlardan Sorumlu Olabilir?

Bir yatırım fonunun yöneticisi veya portföy yönetim şirketinde görevli kişi, yalnızca görev unvanı nedeniyle ceza sorumluluğu taşımaz.

Somut fiilin niteliğine göre farklı suç iddiaları gündeme gelebilir.

Piyasa dolandırıcılığı

Yanıltıcı işlemler veya bilgi yayma fiillerine bilerek katılım mevcutsa SPKn 107 kapsamında değerlendirme yapılabilir.

Bilgi suistimali

Henüz kamuya açıklanmamış, fiyat veya yatırımcı kararlarını etkileyebilecek nitelikteki bilgilere dayanılarak menfaat sağlayan işlemler SPKn 106 bakımından incelenebilir.

Güveni kötüye kullanma ve diğer suçlar

Fon varlıklarının hukuka aykırı kullanılması veya başka kişilere aktarılması durumunda fiilin özelliklerine göre ilgili özel sermaye piyasası hükümleri ve Türk Ceza Kanunu hükümleri gündeme gelebilir.

Ancak aynı fiil için birden fazla suç isnadında bulunulurken suçların içtima kurallarına dikkat edilmelidir.

11. Bilgi Suistimali ile Piyasa Dolandırıcılığı Arasındaki Fark

Bilgi suistimali, piyasaya henüz açıklanmamış nitelikli bilgilere dayanarak sermaye piyasası araçlarında işlem yapılması ve menfaat sağlanmasıyla ilgilidir.

Piyasa dolandırıcılığı ise piyasa fiyatları, arz-talep veya yatırımcı kararları üzerinde yanıltıcı izlenim oluşturulmasına yöneliktir.

İçeriden öğrenenlerin ticareti hangi kanunda?

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 106. maddesinde düzenlenmektedir.

Her fon yöneticisinin hisse alması suç mu?

Hayır.

İşlemin ilgili yasak kapsamına girmesi ve bütün suç unsurlarının gerçekleşmesi gerekir.

12. Fonların Birlikte Hareket Etmesi Suç mu?

İki veya daha fazla yatırım fonunun benzer yatırım stratejileri izlemesi veya aynı hisseleri satın alması, tek başına piyasa dolandırıcılığı suçu oluşturmaz.

Ancak yatırım kararlarının fiyatlar üzerinde yanıltıcı izlenim oluşturma amacıyla koordine edilmesi hâlinde farklı sonuçlar doğabilir.

Birlikte hareket nasıl değerlendirilir?

İşlem zamanları, emir özellikleri, hesap bağlantıları, iletişim kayıtları ve ekonomik gerekçeler birlikte incelenebilir.

Aynı aracı kurum üzerinden işlem yapılması yeterli mi?

Tek başına yeterli değildir.

Ortak aracı kurum kullanılması, suçun kast ve iştirak koşullarını kendiliğinden kanıtlamaz.

13. Fon Yatırımcıları Piyasa Dolandırıcılığından Sorumlu Olur mu?

Bir yatırımcının fon katılma payı satın alması, başkalarının yaptığı piyasa dolandırıcılığı fiillerine iştirak ettiği anlamına gelmez.

Ceza sorumluluğu kişiseldir.

Fonun kazanç sağladığını bilmek suç mu?

Yalnızca yüksek getiri elde etmek, suçun oluşması için yeterli değildir.

Yatırımcı organize işlemlere katılmışsa

İşlemlerin niteliği, katılımın bilinçli olup olmadığı ve Türk Ceza Kanunu'ndaki iştirak hükümleri değerlendirilir.

Fon tasfiyesinden ödeme almak suçla ilişkili sayılmak mı?

Hayır.

Hak sahiplerine yapılan tasfiye ödemeleriyle ceza soruşturmasında suçun faili olma iddiası farklıdır.

14. SPK Piyasa Dolandırıcılığı Suçunu Nasıl Tespit Eder?

Sermaye Piyasası Kurulu, kanuni gözetim ve denetim yetkileri çerçevesinde sermaye piyasası işlemlerini inceler.

İncelemelerde emir kayıtları, işlem geçmişi, hesap bağlantıları, kamuyu aydınlatma bildirimleri ve diğer veriler önem taşıyabilir.

SPK raporu mahkeme için kesin delil mi?

Hayır.

SPK'nın hazırladığı rapor, ceza yargılaması bakımından önemli olabilir; ancak suçun sabit olup olmadığına ilişkin nihai karar yetkili mahkemeye aittir.

SPK idari para cezası ile hapis cezası verebilir mi?

SPK kanuni koşullarla idari yaptırımlar uygulayabilir.

Hapis cezası ise ceza mahkemesi tarafından verilir.

15. SPK Suç Duyurusu Olmadan Soruşturma Açılır mı?

6362 sayılı Kanun'un 115. maddesi, Sermaye Piyasası Kanunu'nda tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlar için özel bir soruşturma usulü düzenlemektedir.

Bu hükme göre söz konusu suçlardan dolayı soruşturma yapılması, kural olarak SPK'nın Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunmasına bağlıdır.

Kanun bu başvuruyu bir muhakeme şartı olarak nitelendirmiştir.

Yatırımcı doğrudan savcılığa şikâyet edebilir mi?

Yatırımcı, suç şüphesi oluşturan olguları yetkili makamlara bildirebilir.

Ancak SPKn kapsamındaki suçlarda, 115. maddede belirtilen özel soruşturma şartının yerine getirilmesi gerekir.

Her suç için SPK yazılı başvurusu şart mı?

SPKn'daki özel suçlar ile Türk Ceza Kanunu kapsamındaki diğer suçlar aynı soruşturma usulüne tabi olmayabilir.

Ayrıca kanunda özel istisnalar bulunmaktadır.

16. SPK İncelemesinden Ceza Davasına Giden Süreç

Piyasa dolandırıcılığı iddiasında süreç, gözetim ve denetim incelemeleriyle başlayabilir.

Yeterli hukuki ve fiilî dayanak ortaya çıktığında SPK, kanuni koşullarla Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir.

Savcılık ne yapar?

Soruşturma makamı, suç isnadının dayanaklarını ve delilleri değerlendirir.

Gerekli görüldüğünde ilgili kayıtlar toplanır ve kanuni koşullarla koruma tedbirleri uygulanabilir.

SPK davaya katılır mı?

SPKn 115 uyarınca kamu davası açılıp iddianame kabul edildiğinde Kurula tebligat yapılır ve Kurul ilgili özel düzenleme gereğince katılan sıfatını kazanır.

17. Fon Soruşturmasında MASAK İncelemesi

Fon soruşturmalarında şüpheli finansal hareketlerin incelenmesi önem taşıyabilir.

MASAK, görev alanı çerçevesinde suç gelirleri ve finansal işlemler hakkında analiz ve incelemeler gerçekleştirebilir.

Para transferi tek başına suç kanıtı mı?

Hayır.

Transferin niteliği, tarafları, ekonomik gerekçesi ve suç isnadıyla bağlantısı değerlendirilmelidir.

Yüksek işlem hacmi suç mu?

Tek başına değil.

Yüksek hacimli işlemler ticari veya yatırım amaçlı olabilir; ceza sorumluluğu somut fiilin niteliğine bağlıdır.

18. Fon Soruşturmasında Banka Hesabına Bloke

Ceza soruşturması kapsamında kanuni koşulların bulunması hâlinde banka hesapları veya diğer malvarlığı değerleri hakkında koruma tedbirleri uygulanabilir.

Ancak her hesap kısıtlamasının hukuki dayanağı aynı değildir.

Hesaba bloke konulması suçlu olduğum anlamına gelir mi?

Hayır.

Bloke veya el koyma niteliğindeki tedbirler, kesinleşmiş mahkûmiyet kararı değildir.

Blokeye itiraz edilebilir mi?

Uygulanan işlemin niteliğine ve dayandığı karara göre ilgili başvuru yolları değerlendirilebilir.

Bloke edilen bütün para müsadere edilir mi?

Hayır.

Geçici el koyma ve müsadere birbirinden farklı hukuki kurumlardır.

19. Hisse Senetlerine ve Taşınmazlara El Koyma

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128. maddesi, belirli kanuni koşullarla taşınmazlara, haklara ve alacaklara el konulmasına ilişkin özel düzenlemeler içerir.

Ancak CMK 128 bütün suç isnatlarında otomatik olarak uygulanabilen sınırsız bir el koyma yetkisi vermez.

İlgili suçun tedbir kapsamına girip girmediği ve kanuni şartların gerçekleşip gerçekleşmediği incelenmelidir.

Suçla ilgisi olmayan taşınmaza el konulabilir mi?

Tedbirin hukuki dayanağı, malvarlığıyla suç arasındaki bağlantı ve ilgili hak sahiplerinin durumu önemlidir.

Üçüncü kişilerin hakları korunur mu?

İyi niyetli üçüncü kişilerin hakları ve kanundaki usul güvenceleri ayrıca değerlendirilir.

20. Fon Soruşturmasında Tutuklama Şartları

Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca tutuklama kararı için kanuni koşulların bulunması gerekir.

Bunlar arasında kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, tutuklama nedeni ve ölçülülük değerlendirmesi önemlidir.

Her piyasa dolandırıcılığı şüphelisi tutuklanır mı?

Hayır.

Adli kontrol uygulanabilir mi?

CMK 109 ve devamındaki hükümler çerçevesinde kanuni koşullarla adli kontrol gündeme gelebilir.

Tutukluluğa itiraz edilebilir mi?

İlgili Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri çerçevesinde itiraz mümkündür.

21. Piyasa Dolandırıcılığı Suçunda Etkin Pişmanlık

Piyasa dolandırıcılığı suçunda önemli bir özel düzenleme bulunmaktadır.

6362 sayılı Kanun'un 107/3 maddesi, işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı bakımından özel etkin pişmanlık hükmü içermektedir.

Kanunda belirtilen koşullarla, elde edilen veya elde edilmesine sebep olunan menfaatin iki katı tutarında ve kanuni asgari miktarın altında olmayacak şekilde Hazineye ödeme yapılmasının ceza üzerinde sonuçları olabilir.

Soruşturma başlamadan önce ödeme yapılırsa

Kanuni şartlar gerçekleşmişse ilgili fiil nedeniyle cezaya hükmolunmaması gündeme gelebilir.

Soruşturma sırasında ödeme yapılırsa

Kanuni şartlarla verilecek cezanın yarısı oranında indirilmesi düzenlenmiştir.

Kovuşturma sırasında ödeme yapılırsa

Hüküm verilinceye kadar kanuni koşullarla ödeme yapılması hâlinde cezanın üçte biri oranında indirilmesi gündeme gelebilir.

Bu hüküm bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığında da geçerli mi?

SPKn 107/3, açıkça 107. maddenin birinci fıkrasında tanımlanan suça ilişkindir.

Bu nedenle işlem bazlı piyasa dolandırıcılığına özgü etkin pişmanlık kuralının bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığına otomatik olarak uygulanması doğru değildir.

22. Piyasa Dolandırıcılığı ile Dolandırıcılık Suçu Arasındaki Fark

Piyasa dolandırıcılığı, sermaye piyasasının güvenilir işleyişine ilişkin özel bir suçtur.

TCK'daki dolandırıcılık ise hileli davranışlarla bir kimsenin aldatılması ve ilgili malvarlığı sonuçlarıyla bağlantılıdır.

Fon zararında nitelikli dolandırıcılık suçu oluşur mu?

Yalnızca yatırımın zarar etmesi yeterli değildir.

Somut olayda TCK 158 kapsamındaki suçun bütün unsurlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Piyasa dolandırıcılığı ve nitelikli dolandırıcılık birlikte uygulanabilir mi?

Farklı fiiller veya farklı suç unsurları söz konusu olabilir.

Ancak aynı olayda hangi hükümlerin uygulanacağı, özel norm ve suçların içtima ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir.

23. Piyasa Bozucu Eylem ile Piyasa Dolandırıcılığı Arasındaki Fark

Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesi, piyasa bozucu eylemleri düzenlemektedir.

Bu düzenleme, 107. maddede yer alan ceza hukuku kapsamındaki piyasa dolandırıcılığı suçundan farklıdır.

Her piyasa bozucu eylem suç mu?

Hayır.

Belirli piyasa bozucu eylemler idari yaptırıma tabi olabilir.

SPK ceza keserse ayrıca ceza davası açılır mı?

İlgili fiilin niteliği ve kanuni hükümler değerlendirilmelidir.

İdari yaptırım ile adli ceza sorumluluğu aynı şey değildir.

24. Fon Soruşturmasında Rüşvet İddiaları

2026 fon soruşturmasına ilişkin açıklamalarda denetim mekanizmalarıyla bağlantılı rüşvet iddiaları da kamuoyuna yansımıştır.

Rüşvet suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 252. maddesinde düzenlenmektedir.

Her kurum çalışanı hakkında rüşvet suçu oluşur mu?

Hayır.

Rüşvet suçunun tarafları ve kanuni unsurları ayrıca değerlendirilmelidir.

Rüşvet iddiası piyasadaki her işleme sirayet eder mi?

Hayır.

Her kişinin fiili ve isnat edilen suçla bağlantısı ayrı biçimde ortaya konulmalıdır.

İddia edilen rüşvet nedeniyle bütün işlemler geçersiz mi?

Böyle otomatik bir sonuç çıkarılamaz.

İdari, özel hukuk ve ceza hukuku sonuçları farklı olabilir.

25. Piyasa Dolandırıcılığında İştirak ve Örgüt İddiası

Birden fazla kişinin belirli işlemlere katılması, Türk Ceza Kanunu'nun iştirak hükümleri bakımından değerlendirilebilir.

Ancak birlikte yatırım yapmak ile suç işlemek amacıyla birlikte hareket etmek birbirinden farklıdır.

Her yatırım grubunda suç örgütü var mı?

Hayır.

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçunun kanuni unsurları ayrıca bulunmalıdır.

Aracı hesap kullanmak suça iştirak sayılır mı?

Hesabın hangi amaçla kullanıldığı ve kişinin fiile bilerek katkıda bulunup bulunmadığı önemlidir.

Emirleri başkası verdiyse

Gerçek kullanıcı, hesap erişimi, işlem talimatları ve kişinin bilgisi araştırılmalıdır.

26. Fon Soruşturmasında Dijital Deliller

Sermaye piyasası suçlarında dijital işlem kayıtları önemli olabilir.

Özellikle emir iletim kayıtları, elektronik yazışmalar, hesap hareketleri ve piyasa verileri incelenebilir.

Telefon mesajları delil olabilir mi?

Hukuka uygun elde edilmesi ve gerçekliğinin değerlendirilmesi koşuluyla mümkündür.

Silinen mesajlar suçun kanıtı mı?

Tek başına silme işlemi suçun işlendiğini kanıtlamaz.

Emir kayıtları neden önemlidir?

Emrin verilme zamanı, büyüklüğü, iptali ve diğer işlemlerle ilişkisi, piyasa dolandırıcılığı incelemesinde önem taşıyabilir.

27. Piyasa Dolandırıcılığı Suçunda İspat Yükü

Ceza yargılamasında suç isnadının kanuni unsurlarının hukuka uygun delillerle ortaya konulması gerekir.

Şüpheli veya sanık, suçsuzluğunu kanıtlama yükümlülüğü altında değildir.

SPK raporu tek başına yeterli mi?

Her dosyada otomatik olarak yeterli olduğu söylenemez.

Raporun kapsamı, dayandığı veriler ve savunma tarafından ileri sürülen itirazlar değerlendirilmelidir.

Yatırımcının zarar etmesi suçun kanıtı mı?

Hayır.

Zarar ile suçun maddi ve manevi unsurları ayrı konulardır.

28. Piyasa Dolandırıcılığı Suçunda Savunma Hakkı

Sermaye piyasası suçundan şüphelenilen kişi, isnadı öğrenme, müdafi yardımından yararlanma, delillere ilişkin usul haklarını kullanma ve hukuka aykırı işlemlere itiraz etme hakkına sahiptir.

İfade verirken avukat bulunabilir mi?

Evet.

Susma hakkı var mı?

Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde kişinin kendisine yöneltilen suçlamayla ilgili susma hakkı vardır.

Şüphelinin hesabındaki her işlem ona mı aittir?

Hesabın kimin kontrolünde bulunduğu, işlemlerin nasıl gerçekleştirildiği ve kişinin fiile katılımı değerlendirilmelidir.

29. Piyasa Dolandırıcılığı Davası Hangi Mahkemede Görülür?

Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki suçlarda görevli mahkeme, kanundaki özel düzenlemeler ve yargılamanın niteliği birlikte değerlendirilerek belirlenir.

6362 sayılı Kanun'un 116. maddesi, Kanun'da tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlardan doğan davalar bakımından özel görev düzenlemesi içermektedir.

Bu nedenle yalnızca hapis cezasının alt ve üst sınırına bakılarak görevli mahkemeyi belirlemek doğru değildir.

Dava hangi şehirde açılır?

Suç yeri ve Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki yetki hükümleri ile ilgili özel düzenlemeler esas alınır.

30. Fon Soruşturmasında Mağdur Yatırımcının Hakları

Yatırım fonlarında zarar gören kişilerin tasfiye ve tazminat hakları, ceza soruşturmasından ayrı değerlendirilmelidir.

Savcılığa başvurunca param geri gelir mi?

Suç duyurusunda bulunulması, otomatik para iadesi sağlamaz.

Fon tasfiyesi sürerken ceza davası açılır mı?

Tasfiye ve ceza soruşturması farklı hukuki süreçlerdir; koşullarına göre aynı dönemde yürütülebilir.

Mağdurun tazminat davası açma hakkı var mı?

Somut hukuki sorumluluk koşullarının bulunması hâlinde ilgili özel hukuk yolları değerlendirilebilir.

7596 sayılı Kanun neyi düzenliyor?

2026 yılında tasfiyesine karar verilen belirli fonların tasfiyesi, ödeme ve geri kazanım süreçlerine ilişkin özel hükümler içermektedir.

31. 2026 Fon Soruşturmasında Sık Yapılan Hukuki Hatalar

Bu soruşturmalara ilişkin en önemli hata, fon tasfiyesine alınan bütün şirketlerin veya bütün yatırımcıların aynı ceza sorumluluğuna sahip olduğunun düşünülmesidir.

Şu ayrımlar önem taşır:

• Fon tasfiyesi ile ceza soruşturması.

• SPK denetimi ile ceza mahkûmiyeti.

• İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı ile bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı.

• Piyasa dolandırıcılığı ile bilgi suistimali.

• Piyasa bozucu eylem ile ceza hukuku anlamında suç.

• Hisse fiyatının yükselmesi ile manipülasyon.

• Birlikte yatırım yapmak ile suç amacıyla koordineli hareket etmek.

• Yatırım fonunun zarar etmesi ile fon yöneticisinin suç işlemesi.

• İdari para cezası ile adli para cezası.

• Banka hesabına bloke konulması ile müsadere.

• Tutuklama tedbiri ile kesinleşmiş hapis cezası.

• SPKn 107/1 için düzenlenen etkin pişmanlık ile SPKn 107/2.

• Fon yatırımcısının para iadesi talebi ile failin ceza sorumluluğu.

32. Fon Soruşturması ve Piyasa Dolandırıcılığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Piyasa dolandırıcılığı suçu nedir?

Sermaye piyasası araçlarının fiyatları, arz-talebi veya yatırımcı kararları üzerinde yanıltıcı izlenim oluşturmayı amaçlayan, SPKn 107'de düzenlenen belirli fiillerdir.

Piyasa dolandırıcılığı cezası kaç yıl?

107. maddenin ilgili hükümleri kapsamında üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.

Piyasa dolandırıcılığında adli para cezası var mı?

Evet. Suç tipine göre hapis cezasının yanında adli para cezası düzenlenmiştir.

Borsa manipülasyonu suç mu?

Kanuni unsurları gerçekleşen işlem veya bilgi bazlı manipülasyon fiilleri suç oluşturabilir.

Hisseyi yüksek fiyattan satmak suç mu?

Tek başına değil. İşlemin niteliği ve yanıltıcı piyasa izlenimi oluşturma amacı önemlidir.

Aynı hisseyi çok sayıda kişi almak manipülasyon mu?

Otomatik olarak değil. İşlemler arasındaki koordinasyon ve amaç değerlendirilir.

Fon yöneticisi hapse girer mi?

Yalnızca yönetici olması nedeniyle değil; isnat edilen suçun bütün unsurlarının ispatlanması hâlinde ceza sorumluluğu doğabilir.

Fon yatırımcısı suçtan sorumlu olur mu?

Yalnızca fon satın almak ceza sorumluluğu doğurmaz.

İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı nedir?

Alım-satım, emir veya hesap hareketleriyle piyasada yanıltıcı izlenim oluşturulmasına yönelik ilgili fiillerdir.

Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı nedir?

Yanıltıcı bilgi, haber, söylenti, yorum veya rapor yoluyla yatırımcı kararlarını etkileme amacı ve kanundaki menfaat şartıyla oluşabilen suçtur.

Telegram'da hisse tavsiyesi vermek suç mu?

Her durumda değil. Paylaşımın içeriği ve diğer suç unsurları önemlidir.

SPK suç duyurusu olmadan soruşturma olur mu?

SPKn 115'teki yazılı başvuru muhakeme şartı ve kanuni istisnalar değerlendirilmelidir.

SPK raporu kesin suç kanıtı mı?

Hayır. Mahkeme delilleri bütün olarak değerlendirir.

Fon soruşturmasında MASAK incelemesi olur mu?

Şüpheli mali işlemlerin niteliğine göre ilgili incelemeler gündeme gelebilir.

Fon soruşturmasında banka hesabına bloke konulur mu?

Kanuni koşullarla koruma tedbirleri uygulanabilir.

Blokeye itiraz edilebilir mi?

Tedbirin dayanağına göre kanuni itiraz yolları değerlendirilebilir.

Piyasa dolandırıcılığında tutuklama olur mu?

Kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde mümkündür; otomatik değildir.

Piyasa dolandırıcılığında etkin pişmanlık var mı?

SPKn 107/3'te işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı için özel etkin pişmanlık düzenlenmiştir.

Etkin pişmanlık bilgi bazlı manipülasyonda geçerli mi?

107/3 hükmü açıkça birinci fıkradaki suça ilişkindir.

Piyasa dolandırıcılığı ile nitelikli dolandırıcılık aynı mı?

Hayır. Farklı kanuni unsurları bulunan suç tipleridir.

Fon tasfiyesi suç işlendiğini gösterir mi?

Hayır. Tasfiye kararı ile ceza mahkûmiyeti farklıdır.

7596 sayılı Kanun ceza kanunu mu?

Hayır. Belirli yatırım fonlarının tasfiye ve geri kazanım süreçlerine ilişkin özel düzenlemedir.

Fon mağduru savcılığa şikâyet edebilir mi?

Somut suç şüphesine ilişkin bilgileri yetkili makamlara iletebilir.

Fon mağduru tazminat davası açabilir mi?

Hukuki sorumluluk koşulları bulunuyorsa ilgili yargısal yollar gündeme gelebilir.

33. Sonuç

2026 fon soruşturması, yatırım fonlarının yönetimi, sermaye piyasası işlemleri ve finansal denetim açısından önemli ceza hukuku tartışmaları doğurmuştur.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107. maddesi, işlem bazlı ve bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı suçlarını düzenlemektedir.

Bu suçlarda kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde üç yıldan beş yıla kadar hapis ve ilgili adli para cezaları gündeme gelir.

Ancak yatırım fonunun zarar etmesi, belirli hisselerde yoğun işlem yapılması veya SPK tarafından inceleme yürütülmesi tek başına suçun işlendiği anlamına gelmez.

İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığında yanlış veya yanıltıcı piyasa izlenimi oluşturma amacı; bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığında ise yanıltıcı bilgi veya benzeri fiillerle birlikte menfaat sağlama şartı özellikle önemlidir.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun 115. maddesi, ilgili suçlarda SPK'nın yazılı başvurusuna dayanan özel soruşturma usulünü düzenlemektedir.

Öte yandan banka hesaplarına bloke, malvarlığına el koyma, adli kontrol ve tutuklama gibi işlemler mahkûmiyet kararı değildir.

2026 fon krizinden etkilenen yatırımcıların tasfiye ve para iadesi hakları, şüphelilerin ceza sorumluluğundan ayrı değerlendirilmelidir.

Sonuç olarak piyasa dolandırıcılığı iddialarında kanuni suç tipi, işlem ve emir kayıtları, kişinin kastı, ekonomik gerekçeler, diğer kişilerle bağlantı, hukuka uygun deliller ve savunma hakları birlikte incelenmelidir.

Bu makale 3 Kasım 2026 itibarıyla genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Devam eden soruşturmalarda kamuoyuna açıklanan rakamlar değişebilir. Şüpheli veya sanık sıfatı, kesinleşmiş mahkûmiyet anlamına gelmez. Her kişi bakımından ceza sorumluluğu kendi fiilleri ve hukuka uygun deliller temelinde değerlendirilmelidir. İçerik kişiye özel hukuki danışmanlık yerine geçmez.