Vasi Atama Davası Nasıl Açılır? Vesayet Şartları, Sağlık Raporu ve Vasi Yetkileri

Vasi Atama Davası Nasıl Açılır? Vesayet Şartları, Sağlık Raporu ve Vasi Yetkileri

Vasi atama davası, hukuken korunmaya ihtiyaç duyan bir kişinin kişisel ve malvarlığına ilişkin menfaatlerinin güvence altına alınabilmesi amacıyla kendisine vasi atanmasının istendiği yargısal süreçtir.

Özellikle Alzheimer veya demans gibi bilişsel rahatsızlıklar nedeniyle işlerini yönetemeyen kişiler, ağır hastalık sebebiyle sürekli yardıma ihtiyaç duyan yetişkinler, velayet altında bulunmayan çocuklar ve kanunda belirtilen diğer durumlar bakımından vesayet hükümleri gündeme gelebilir.

Ancak yaşlı olmak, engelli olmak veya belirli bir hastalık tanısı almak, tek başına kişiye otomatik olarak vasi atanmasını gerektirmez.

Mahkeme, kanunda belirtilen vesayet sebeplerinin bulunup bulunmadığını, kişinin korunma ihtiyacını ve uygulanması gereken hukuki tedbirleri değerlendirir.

2026 yılı itibarıyla vesayet kurumunun temel hukuki dayanağı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 396 ve devamındaki maddeleridir. Vasi atanması, kısıtlama sebepleri, sağlık kurulu raporu, vasi seçimi, görev süresi ve mahkeme izinleri aynı Kanun'da düzenlenmiştir.

Vasi atanması yalnızca kişinin banka hesabından para çekilmesi veya evinin satılması için yapılan basit bir işlem değildir. Vesayet, kişinin haklarını korumayı amaçlayan ve mahkeme gözetiminde yürütülen bir hukuki kurumdur.

Örneğin Alzheimer hastası bir kişinin banka hesabındaki paranın tedavi ve bakım masrafları için kullanılmasına ihtiyaç duyulabilir. Ancak bu durumda dahi önce kişinin hukuki durumu, gerekli temsil biçimi ve yapılacak işlem için ayrıca izin gerekip gerekmediği belirlenmelidir.

Bu rehberde vasi atama davasının şartları, Alzheimer ve demans hastalarına vasi atanması, sağlık kurulu raporu, çocukların ve yaşlıların vesayeti, görevli mahkeme, kardeşler arasında vasi seçimi, vasi yetkileri, banka işlemleri, ev ve arsa satışı, miras paylaşımı, mahkeme izni, vasinin değiştirilmesi ve vesayetin kaldırılması 2026 yılı mevzuatı çerçevesinde açıklanmaktadır.

1. Vasi Nedir?

Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlı kişinin kişiliği ve malvarlığı ile ilgili menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmek üzere görevlendirilen kişidir.

Türk Medeni Kanunu'nun 403. maddesinde vasinin temel görevi açıklanmıştır.

Vasi ne iş yapar?

Vasi, görev ve yetki sınırları içinde vesayet altındaki kişinin bakımına, korunmasına, hukuki işlemlerine ve malvarlığının yönetimine ilişkin sorumluluklar üstlenir.

Vasi kişinin bütün mallarının sahibi mi olur?

Hayır.

Vasi atanması, vesayet altındaki kişinin taşınmazlarının, banka hesaplarının veya diğer malvarlığı değerlerinin mülkiyetini vasiye geçirmez.

Vasi, bu değerleri kendi adına değil, vesayet altındaki kişinin yararına yönetmekle yükümlüdür.

2. Vasi Atama Davası Nedir?

Vasi atama davası olarak adlandırılan süreç, vesayeti gerektiren sebeplerin incelenmesi ve koşullar mevcutsa vasi atanması amacıyla yürütülen yargısal işlemleri kapsar.

Vesayet işleri, çekişmesiz yargı niteliği taşıyabilen ve hâkimin gerekli araştırmayı yapabildiği özel bir alandır.

Her vasi atama talebi kabul edilir mi?

Hayır.

Mahkemenin kanuni vesayet nedenini ve vasi atanmasının gerekli olup olmadığını değerlendirmesi gerekir.

Aile bireylerinin anlaşması yeterli mi?

Hayır.

Aile üyelerinin belirli bir kişinin vasi olmasını istemesi mahkemeyi bağlamaz.

Mahkeme, önerilen kişinin vasilik için uygunluğunu ve korunacak kişinin menfaatlerini inceler.

3. Kimlere Vasi Atanır?

Türk Medeni Kanunu'nda vesayeti gerektiren durumlar düzenlenmiştir.

Başlıca sebepler şunlardır:

• Velayet altında bulunmayan küçük olmak.

• Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kanundaki kısıtlama koşullarının gerçekleşmesi.

• Savurganlık, bağımlılık, kötü yaşam tarzı veya malvarlığını kötü yönetme nedeniyle kanuni koşullarla korunmaya ihtiyaç duymak.

• Hapis cezasının infazı nedeniyle güncel TMK 407'deki koşulların oluşması.

• Kişinin kanunda belirtilen sebeplerle kendi isteği üzerine kısıtlanmayı talep etmesi.

Her durumda aynı deliller ve aynı usul uygulanmaz.

4. Alzheimer Hastasına Vasi Atanır mı?

Alzheimer hastalığı, kişinin ayırt etme gücünü ve işlerini yönetebilme yeteneğini etkileyebilen bir rahatsızlıktır.

Ancak Alzheimer tanısının bulunması, bütün hastalara otomatik vasi atanacağı anlamına gelmez.

Alzheimer hastasına vasi atanmasının şartları

Türk Medeni Kanunu'nun 405. maddesi kapsamında kişinin akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini görememesi, korunma ve bakım için sürekli yardıma ihtiyaç duyması ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokması değerlendirilir.

Alzheimer hastası anneme vasi olabilir miyim?

Kanuni şartların bulunması hâlinde çocuğun vasi olarak atanması mümkündür.

Ancak mahkeme diğer yakınların durumunu ve menfaat çatışması bulunup bulunmadığını inceler.

Hastalığın erken evresinde vasi atanır mı?

Somut tıbbi durum ve kişinin karar verebilme yeteneği önemlidir.

Hastalığın adı tek başına belirleyici değildir.

5. Demans Hastasına Vasi Atanması

Demans nedeniyle kişinin mali ve kişisel işlerini yerine getirememesi, kısıtlama ve vesayet değerlendirmesine neden olabilir.

Demans raporu vasi atanması için yeterli mi?

Her durumda değil.

Kanun, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamada resmî sağlık kurulu raporu aramaktadır.

Kişi zaman zaman sağlıklı karar verebiliyorsa

Sağlık durumu, ayırt etme gücü ve korunma ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir.

Vesayet tedbirinin kapsamı, kişinin somut durumuna uygun olmalıdır.

6. Yaşlı Anne veya Babaya Vasi Atanır mı?

Yaşlılık, tek başına kısıtlama sebebi değildir.

Kişinin belirli yaşa ulaşmış olması, kendi kararlarını verebilme hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

80 yaşındaki kişiye vasi atanır mı?

Kanuni koşullar bulunuyorsa atanabilir.

Ancak yalnızca 80 yaşında olması yeterli değildir.

90 yaşındaki kişi banka işlemlerini yapamıyorsa

İşlem yapamamasının nedeni ve kişinin hukuki işlem ehliyeti değerlendirilmelidir.

Bazı durumlarda vekâletname veya daha sınırlı hukuki temsil mekanizmaları uygun olabilir.

Yaşlı kişinin kendi isteğiyle vesayet

Türk Medeni Kanunu'nun 408. maddesi, yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden ergin kişinin kendi isteği üzerine kısıtlanabilmesini düzenler.

7. Engelli Kişiye Vasi Atanması

Engellilik durumu, hukuki işlem ehliyetinin otomatik olarak kaybedildiği anlamına gelmez.

Engelli bireylerin hukuki ehliyeti ve hakları, somut koşullar ve ilgili mevzuat çerçevesinde korunmalıdır.

Engelli raporu olan herkese vasi gerekir mi?

Hayır.

Engellilik raporunun bulunması tek başına vesayet kararı verilmesi için yeterli değildir.

Fiziksel engelli kişi vasi isteyebilir mi?

Türk Medeni Kanunu'nun 408. maddesindeki koşullar gerçekleşmişse kişinin kendi isteğiyle kısıtlanma talebi gündeme gelebilir.

Ancak her fiziksel engel, kişinin karar verme veya malvarlığını yönetme yeteneğinin bulunmadığı anlamına gelmez.

8. Psikiyatrik Rahatsızlık Nedeniyle Vasi Atanması

Belirli psikiyatrik rahatsızlıklar kişinin işlerini yönetme yeteneğini etkileyebilir.

Ancak tanı ile hukuki kısıtlama kararı arasında otomatik bağlantı kurulamaz.

Şizofreni tanısı olan kişiye vasi atanır mı?

Hastalığın kişinin işlerini yönetme ve korunma ihtiyacı üzerindeki etkisi değerlendirilir.

Bipolar bozukluğu olan kişiye vasi atanır mı?

Yalnızca bipolar bozukluk tanısı bulunması yeterli değildir.

Kanunda belirtilen kısıtlama koşulları ve kişinin somut durumu incelenir.

9. Savurganlık Nedeniyle Vasi Atanması

Türk Medeni Kanunu'nun 406. maddesi, savurganlık ve malvarlığını kötü yönetme gibi belirli durumlarda kısıtlama imkânı tanır.

Ancak kişinin parasını ailesinin uygun görmediği biçimde kullanması, tek başına kısıtlama sebebi değildir.

Sürekli borç yapan kişiye vasi atanır mı?

Kanundaki koşulların gerçekleşmesi gerekir.

Özellikle kişinin kendisini veya ailesini darlık ya da yoksulluğa düşürme tehlikesi, sürekli korunma ihtiyacı veya başkalarının güvenliği gibi unsurlar önemlidir.

Kumar nedeniyle vasi atanabilir mi?

Kumar davranışının ekonomik ve kişisel sonuçları kanuni koşullarla kısıtlama değerlendirmesine konu olabilir.

Ancak her kumar oynayan kişiye otomatik vasi atanmaz.

10. Alkol veya Madde Bağımlılığında Vasi Atanması

Alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, Türk Medeni Kanunu'nun 406. maddesinde belirtilen durumlar arasında yer almaktadır.

Ancak bağımlılık iddiasının somut sonuçları ve kanuni kısıtlama koşulları incelenmelidir.

Bağımlı olan kişi otomatik kısıtlanır mı?

Hayır.

Kişinin korunma ihtiyacı ve ilgili diğer koşullar değerlendirilmelidir.

İlgili kişinin dinlenmesi gerekir mi?

TMK 409 uyarınca savurganlık, bağımlılık ve maddede belirtilen diğer belirli sebeplerle kısıtlama kararı verilmeden önce kişinin dinlenmesi gerekir.

11. Hapis Cezası Alan Kişiye Vasi Atanır mı? (2026)

Bu konuda 2024 yılında önemli bir kanun değişikliği yapılmıştır.

7499 sayılı Kanun'la değiştirilen Türk Medeni Kanunu'nun 407. maddesine göre kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin kişi, kendi isteği üzerine kısıtlanabilir veya kendisine kayyım atanabilir.

Toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan kişi ise, isteği bulunmasa da kişiliğinin veya malvarlığının korunması bakımından gerekli görülürse kısıtlanabilir.

Bir yıl hapis cezası alan herkese otomatik vasi atanır mı?

Hayır.

Bu yöndeki eski bilgi, 2024 yılında değiştirilen güncel TMK 407 ile uyumlu değildir.

Beş yıl hapis cezasında otomatik kısıtlama var mı?

Hayır.

İsteği bulunmayan kişi bakımından da kısıtlamanın kişiliğinin veya malvarlığının korunması açısından gerekli görülmesi önemlidir.

Hükümlü dinlenir mi?

Evet.

Güncel TMK 407, karar verilmeden önce hükümlünün dinlenmesini düzenler.

12. Küçük Çocuğa Vasi Atanması

Türk Medeni Kanunu'nun 404. maddesine göre velayet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır.

Örneğin anne ve babanın vefatı veya velayetin her ikisinden de kaldırılması gibi durumlarda çocuğun korunması için vesayet gündeme gelebilir.

Anne ve baba ölürse vasi kim olur?

Mahkeme, çocuk için uygun vasi seçimini yapar.

Büyükanne, büyükbaba, amca, hala veya başka bir yakının uygunluğu değerlendirilebilir.

Dedeye otomatik velayet geçer mi?

Hayır.

Velayet ile vesayet farklı kurumlardır.

Çocuğun anne ve babasından sonra bir yakının otomatik olarak velayet sahibi olduğu söylenemez.

13. Vasi Atama Davasını Kim Açabilir?

Vesayeti gerektiren koşulların bulunduğunu düşünen yakınlar, ilgili mahkemeye başvurarak durumun incelenmesini isteyebilir.

Kişinin kendisinin talepte bulunabildiği özel durumlar da bulunmaktadır.

Çocuk anne veya babasına vasi atanmasını isteyebilir mi?

Evet.

Somut olayda kanuni vesayet sebebi bulunup bulunmadığı mahkeme tarafından araştırılır.

Kardeş kardeşine vasi atanmasını isteyebilir mi?

Evet.

Ancak başvuran kardeşin mutlaka vasi seçilmesi gerekmez.

Komşu veya başka bir kişi bildirim yapabilir mi?

Vesayet gerektiren bir durumun yetkili makama bildirilmesi mümkündür.

Bildirimde bulunan kişinin otomatik olarak vasi olma hakkı doğmaz.

14. Vasi Atama Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Vesayet işlerinde sulh hukuk mahkemesi vesayet makamıdır.

Türk Medeni Kanunu'nun 397. maddesinde vesayet makamı ve denetim makamı ayrımı düzenlenmiştir.

Aile mahkemesine mi başvurulur?

Genel vasi atama işlemleri bakımından görevli mahkeme aile mahkemesi değil, sulh hukuk mahkemesidir.

Denetim makamı hangi mahkeme?

Türk Medeni Kanunu'na göre denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir.

Vasi atanması çekişmesiz yargı işi mi?

Vesayetle ilgili işlemler, niteliğine göre çekişmesiz yargı hükümleri kapsamında yürütülür.

15. Vasi Atama Davasında Yetkili Mahkeme

Türk Medeni Kanunu'nun 411. maddesine göre vesayet işlerinde yetki, vesayet altına alınacak kişinin yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.

Annem Sivas'ta yaşıyorsa hangi mahkemeye başvurulur?

Annenin hukuken yerleşim yeri Sivas ise kural olarak Sivas Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

Çocuk İstanbul'da, baba başka şehirdeyse

Başvuruyu yapan kişinin değil, vesayet altına alınması istenen kişinin yerleşim yeri önemlidir.

Huzurevinde kalmak yerleşim yerini değiştirir mi?

Huzurevine yerleşmenin hukuki niteliği ve yerleşim yeri kuralları somut koşullara göre değerlendirilir.

16. Vasi Atama Davası Nasıl Açılır?

Vasi atanması ihtiyacını gösteren olaylar ve hukuki nedenler belirlenerek yetkili sulh hukuk mahkemesine başvurulur.

Başvuru dilekçesinde neler yazılır?

Başvuruda vesayet altına alınması istenen kişinin bilgileri, sağlık veya korunma ihtiyacı, olayların açıklaması, varsa vasi olarak önerilen kişi ve deliller belirtilir.

Mahkeme hangi işlemleri yapar?

Kısıtlama sebebine göre ilgili kişiyi dinleyebilir, resmî sağlık kurulu raporu isteyebilir, gerekli belgeleri toplayabilir ve vasi adayının uygunluğunu araştırabilir.

Hâkim kendiliğinden inceleme yapabilir mi?

Vesayet hukukunda kişinin korunması amacıyla hâkimin kendiliğinden araştırma ve tedbir alma yetkileri bulunmaktadır.

17. Vasi Atanması İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Somut olayın niteliğine göre şu belgeler önem taşıyabilir:

• Kimlik ve yerleşim yeri bilgileri.

• Mevcut sağlık belgeleri.

• Hastane ve tedavi kayıtları.

• Önceden verilmiş sağlık kurulu raporları.

• Vesayet ihtiyacını gösteren belgeler.

• Vasi adayının kimlik ve iletişim bilgileri.

• Akrabalık ilişkisini gösteren kayıtlar.

• Gerekli görüldüğünde malvarlığına ilişkin bilgiler.

• İlgili kurumların yazıları ve diğer deliller.

Her başvuruda aynı belgelerin tamamının gerekli olduğu söylenemez.

18. Vasi Atanması İçin Sağlık Kurulu Raporu Şart mı?

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamada resmî sağlık kurulu raporu gerekir.

Bu koşul TMK 409'da açıkça düzenlenmiştir.

Tek hekim raporu yeterli mi?

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama için kanunun öngördüğü resmî sağlık kurulu raporu gereklidir.

Tek hekim raporunun her durumda bu raporun yerini tutacağı söylenemez.

Özel hastane raporu kullanılabilir mi?

Mevcut tıbbi belgeler delil olarak sunulabilir.

Ancak kanunun aradığı resmî sağlık kurulu raporu koşulu ayrıca yerine getirilmelidir.

Her vasi atama işleminde sağlık raporu gerekir mi?

Hayır.

Örneğin velayet altında bulunmayan bir küçük için vasi atanması ile akıl hastalığı nedeniyle ergin kişinin kısıtlanması aynı usule tabi değildir.

19. Vasi Atanacak Kişi Hastaneye Gidemiyorsa

Ağır sağlık sorunları nedeniyle kişinin hastaneye götürülmesi güç olabilir.

Bu durumda mahkemenin gerekli sağlık incelemesinin nasıl yapılacağını değerlendirmesi gerekir.

Kişi muayeneye gitmeyi reddederse

TMK 409'un 2024 yılında değiştirilen hükmü uyarınca resmî sağlık kurulu raporunun hazırlanması için gerekli olduğunda TMK 436 hükümleri uygulanabilir.

Zorla hastaneye götürülür mü?

Her olayda otomatik olarak böyle bir işlem yapılamaz.

Kanuni şartlar, hâkim kararı ve kişinin temel haklarına ilişkin güvenceler önemlidir.

20. Vasi Olarak Kim Atanabilir?

Türk Medeni Kanunu'nun 413. maddesine göre mahkeme, görevi yerine getirebilecek yetenekte olan ergin kişiyi vasi olarak atar.

Vasi olmak için avukat olmak gerekir mi?

Hayır.

Vasi atanabilmek için avukat olma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Vasi olmak için akraba olmak şart mı?

Hayır.

Ancak eş ve yakın hısımlara kanunda belirli öncelik tanınmıştır.

İki kişi birlikte vasi olabilir mi?

TMK 413 kapsamında gerekli durumlarda birden fazla vasi atanabilir.

Ancak birlikte görev yapma ve rıza konusunda kanuni kurallar bulunmaktadır.

21. Vasilikte Eş ve Çocukların Önceliği

TMK 414'e göre haklı sebepler engel olmadıkça, vesayet makamı öncelikle vesayet altına alınacak kişinin eşini veya yakın hısımlarından birini vasi olarak atar.

Ancak bu öncelik mutlak değildir.

Eş mi, çocuk mu vasi olur?

Mahkeme, adayların uygunluğunu, korunacak kişiyle ilişkilerini, yerleşim yeri yakınlığını ve menfaat çatışmalarını değerlendirir.

Anneye hangi çocuk vasi olur?

Kardeşlerden birinin en büyük çocuk olması, otomatik olarak vasi seçileceği anlamına gelmez.

Aile bireyleri anlaşamazsa

Mahkeme, vesayet altındaki kişinin yararına en uygun kişiyi belirlemekle yükümlüdür.

22. Kimler Vasi Olamaz?

Türk Medeni Kanunu'nun 418. maddesinde vasilik engelleri düzenlenmiştir.

Bunlar arasında:

• Kısıtlı kişiler.

• Kamu hizmetinden yasaklı olanlar veya kanunda belirtilen diğer kişisel engelleri bulunanlar.

• Menfaatleri vesayet altına alınacak kişiyle önemli ölçüde çatışanlar.

• Korunacak kişiyle aralarında düşmanlık bulunanlar.

• İlgili vesayet dairelerinin hâkimleri.

bulunmaktadır.

Borcu olan kişi vasi olabilir mi?

Yalnızca borçlu olmak, bütün olaylarda otomatik vasilik engeli değildir.

Ancak kişinin güvenilirliği, göreve uygunluğu ve menfaat çatışması değerlendirilir.

Miras konusunda anlaşmazlık yaşayan kardeş vasi olabilir mi?

Uyuşmazlığın niteliğine göre menfaat çatışması gündeme gelebilir.

23. Vasi Atanmasına İtiraz Edilebilir mi?

Evet.

TMK 422, vasi atamasına ilişkin özel itiraz ve kaçınma usulü düzenlemektedir.

Vasi atamasına itiraz süresi kaç gün?

İlgili kişiler, vasinin atandığını öğrendikleri tarihten itibaren 10 gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir.

Atanan kişi vasi olmak istemiyorsa

Vasiliğe atanan kişi, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde kanuni vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir.

Herkes istediği için vasilikten vazgeçebilir mi?

Kanunda vasilikten kaçınma sebepleri ayrıca düzenlenmiştir.

Dolayısıyla yalnızca görevi istememek, her durumda yeterli olmayabilir.

24. Vasinin Görev Süresi Kaç Yıl?

Türk Medeni Kanunu'nun 456. maddesine göre vasi kural olarak iki yıl için atanır.

Vesayet makamı görev süresini her defasında ikişer yıl uzatabilir.

İki yıl dolunca vesayet kendiliğinden biter mi?

Vasilik görevinin süresi ile vesayet altındaki kişinin kısıtlılık durumunun sona ermesi aynı değildir.

Mahkemenin görevin devamı ve gerekli kararları değerlendirmesi gerekir.

Vasi dört yıl sonra ayrılabilir mi?

TMK 456 uyarınca dört yıl dolduğunda vasi, kanuni vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir.

25. Vasinin Yetkileri Nelerdir?

Vasi, vesayet altındaki kişinin yararına ve kanuni sınırlar içinde hareket eder.

Temsil, bakım, korunma ve malvarlığı yönetimi başlıca görev alanlarıdır.

Vasi banka hesabını yönetebilir mi?

Kanuni temsil yetkisi ve ilgili mahkeme kararları çerçevesinde mümkün olabilir.

Ancak hesapların yönetimi, malvarlığının korunması ve belirli işlemler için izin gerekip gerekmediği ayrı değerlendirilmelidir.

Vasi bütün parayı çekebilir mi?

Vasi atanması, vesayet altındaki kişinin bütün parasının serbestçe çekilip vasi tarafından kullanılabileceği anlamına gelmez.

Vasi kişinin borçlarını ödeyebilir mi?

Görev ve yetkilerinin kapsamı içinde vesayet altındaki kişinin haklı borçları ve zorunlu giderlerine ilişkin işlemler yapılabilir.

26. Vasi Kısıtlının Evini Satabilir mi?

Vasi, kısıtlı kişinin evini sırf vasi atanmış olduğu için serbestçe satamaz.

Türk Medeni Kanunu'nun 462. maddesi, taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve taşınmaz üzerinde başka ayni hak kurulması için vesayet makamının iznini aramaktadır.

Ev satışı için hangi mahkemeden izin alınır?

Vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesinden ilgili işlem için izin alınması gerekir.

Mahkeme her satışa izin verir mi?

Hayır.

Satışın vesayet altındaki kişinin menfaatine uygunluğu değerlendirilir.

Satış parası vasiye mi ait olur?

Hayır.

Taşınmazın satışından elde edilen bedel, vesayet altındaki kişinin malvarlığına aittir.

27. Vasi Arsa veya Tarla Satabilir mi?

Arsa ve tarla da taşınmaz niteliğindedir.

Bu nedenle ilgili satış ve diğer ayni hak işlemlerinde TMK 462 çerçevesinde mahkeme izni gerekir.

Vasi kardeşine taşınmaz satabilir mi?

Alıcının vasiyle yakınlığı ve işlemden doğabilecek menfaat çatışması özellikle önemlidir.

Belirli durumlarda kayyım atanması veya başka ek izinler gerekebilir.

Vasi kendisine taşınmaz satabilir mi?

Vasi ile vesayet altındaki kişi arasında menfaat çatışması bulunan işlemler özel güvencelere tabidir.

İşlemin vasi tarafından tek başına ve denetimsiz biçimde gerçekleştirilmesi mümkün değildir.

28. Vasi Bankadan Para Çekebilir mi?

Vesayet altındaki kişinin tedavi, bakım, barınma ve diğer zorunlu ihtiyaçları için banka hesaplarının kullanılması gerekebilir.

Ancak hangi işlemin yapılabileceği; vesayet kararına, hesapların hukuki niteliğine, malvarlığının korunmasına ilişkin kararlara ve uygulanacak mevzuata bağlıdır.

Emekli maaşı vasi tarafından çekilebilir mi?

Kanuni temsil ilişkisi ve ilgili banka veya SGK işlemleri çerçevesinde mümkün olabilir.

Ancak gelir, vesayet altındaki kişinin yararına kullanılmalıdır.

Vasi parayı kendi hesabına aktarabilir mi?

Vasinin kendi malvarlığı ile vesayet altındaki kişinin malvarlığını ayırması gerekir.

Kişisel amaçlarla para aktarılması hukuki sorumluluk doğurabilir.

29. Vasi Miras İşlemlerini Yapabilir mi?

Vesayet altındaki kişinin mirasçı olduğu durumlarda onun miras haklarının korunması gerekir.

Vasi miras paylaşımı yapabilir mi?

TMK 462 uyarınca mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri bakımından vesayet makamının izni gereklidir.

Vasi mirası reddedebilir mi?

Mirasın reddi, kişinin malvarlığı üzerinde önemli sonuçlar doğurabilecek bir işlemdir.

İlgili temsil, izin ve miras hukuku hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Vasi diğer mirasçılarla menfaat çatışması yaşıyorsa

Belirli iş veya işlemlerde temsil kayyımı atanması gündeme gelebilir.

30. Vasi Mahkemeden İzin Almadan Dava Açabilir mi?

Türk Medeni Kanunu'nun 462. maddesi, belirli istisnalar saklı olmak üzere dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato işlemlerinde vesayet makamının iznini düzenlemektedir.

Her dava için aynı izin gerekir mi?

Kanundaki istisnalar, davanın niteliği ve temsil yetkisinin kapsamı dikkate alınmalıdır.

Acil koruma gerekiyorsa

Acele hâllerde vasinin geçici önlem alma yetkisi saklıdır.

Ancak bu düzenleme, bütün hukuki işlemlerin izinsiz yapılabileceği anlamına gelmez.

31. Vasinin Hesap Verme Yükümlülüğü

Türk Medeni Kanunu'nun 454. maddesine göre vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek zorundadır.

Vasi, yönetimle ilgili hesap tutmak ve mahkemenin belirlediği tarihlerde, her hâlde yılda bir defa, hesabını vesayet makamının incelemesine sunmakla yükümlüdür.

Vasi bütün harcamaların belgesini saklamalı mı?

Malvarlığı yönetiminin denetlenebilmesi için ödeme, gelir ve gider kayıtlarının düzenli tutulması önemlidir.

Mahkeme vasiye hesap sorabilir mi?

Evet.

Vesayet, mahkeme gözetimi altında yürütülen bir hukuki kurumdur.

Hesap verilmezse ne olur?

Vasinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, denetim tedbirleri ve gerektiğinde görevden alma değerlendirmesine neden olabilir.

32. Vasi Maaş veya Ücret Alabilir mi?

Türk Medeni Kanunu'nun 457. maddesi uyarınca vasi, görevin gerektirdiği emek ve yönetilen malvarlığının geliri dikkate alınarak ücret talep edebilir.

Vasilik ücreti ne kadar?

Bütün vasilere otomatik uygulanan tek bir sabit ücret bulunmamaktadır.

Mahkeme, somut koşullara göre değerlendirme yapar.

Ücreti kim öder?

Kanuni düzenleme uyarınca ücret öncelikle vesayet altındaki kişinin malvarlığından; imkân bulunmadığında Hazineden karşılanmak üzere belirlenebilir.

33. Vasi ile Kayyım Arasındaki Fark Nedir?

Vasi, kişinin vesayet kapsamında korunması ve temsil edilmesine ilişkin genel görevler üstlenebilir.

Kayyım ise belirli bir işin görülmesi veya belirli malvarlığının yönetilmesi amacıyla atanabilir.

Tek bir işlem için kayyım yeterli olabilir mi?

Somut hukuki ihtiyaç ve TMK 426–427 hükümleri çerçevesinde mümkün olabilir.

Kayyım atanması kişinin fiil ehliyetini kaldırır mı?

Türk Medeni Kanunu'nun 458. maddesine göre kayyım atanması, yasal danışmanlığa ilişkin hükümler saklı kalmak üzere kişinin fiil ehliyetini etkilemez.

Vasi mi, kayyım mı istenmeli?

İhtiyacın kapsamı, temsil edilecek iş ve kişinin hukuki durumu belirleyicidir.

34. Vasi ile Vekâletname Arasındaki Fark

Vekâletname, hukuken geçerli temsil yetkisine dayanır.

Vasilik ise kanunda belirtilen koşullarla mahkeme tarafından kurulan yasal temsil ilişkisidir.

Annem bana noter vekâleti verebilir mi?

Annenin işlemi gerçekleştirebilecek hukuki ehliyete sahip olup olmadığı önemlidir.

Kişi ayırt etme gücünü kaybetmişse vekâletname alınabilir mi?

Hukuki işlem ehliyeti bulunmayan bir kişinin geçerli temsil yetkisi verip veremeyeceği, ilgili ehliyet kuralları çerçevesinde değerlendirilir.

Vekâletname varsa vasiye gerek kalmaz mı?

Her durumda böyle bir sonuç çıkarılamaz.

Mevcut temsil yetkisinin kapsamı, geçerliliği ve kişinin korunma ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.

35. Vasinin Değiştirilmesi Nasıl İstenir?

Atanan vasinin görevini gereği gibi yerine getirmemesi veya korunacak kişinin menfaatleriyle çatışan davranışlar sergilemesi hâlinde vasi değişikliği gündeme gelebilir.

Vasi parayı kötüye kullanıyorsa

Mahkemeye somut olgular ve mevcut delillerle başvurularak vasinin işlemlerinin incelenmesi istenebilir.

Vasi görevini ihmal ediyorsa

Türk Medeni Kanunu'nun 483 ve devamındaki görevden alma hükümleri önemlidir.

Vasi değiştirilince kısıtlılık sona erer mi?

Hayır.

Vasinin değiştirilmesi ile kişinin vesayet altına alınmasını gerektiren durumun ortadan kalkması farklı hukuki meselelerdir.

36. Vasilik Kararına İtiraz ve Kanun Yolları

Vasinin atanmasına ilişkin TMK 422'de özel itiraz usulü bulunmaktadır.

Kısıtlama kararına ilişkin başvurular ve diğer vesayet kararları bakımından ise kararın türüne göre farklı usuller uygulanabilir.

Vasi atama kararını beğenmeyen kardeş ne yapabilir?

Kanuni itiraz süresi içinde atamanın hukuka aykırı olduğunu ileri sürebilir.

10 günlük süre bütün vesayet davalarında geçerli mi?

Hayır.

TMK 422'deki on günlük süreyi, bütün vesayet kararlarının tüm kanun yolu süreleriyle aynı kabul etmek doğru değildir.

37. Vesayet Kararı Nasıl Kaldırılır?

Vesayeti gerektiren sebebin ortadan kalkması hâlinde vesayetin sona erdirilmesi veya kısıtlamanın kaldırılması gündeme gelebilir.

Sağlığı düzelen kişinin vesayeti kaldırılır mı?

Kanuni koşullarla mümkündür.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlamanın kaldırılmasında sağlık kurulu değerlendirmesi önemlidir.

Vasi kendi isteğiyle vesayeti kaldırabilir mi?

Vasinin görevi bırakması ile kişinin kısıtlılık durumunun kaldırılması aynı değildir.

Mahkeme, vesayetin devam edip etmeyeceğini ilgili hukuki sebepler üzerinden değerlendirir.

38. Vasi Atama Davası Ne Kadar Sürer?

Sürenin belirlenmesinde sağlık kurulu raporu, kişinin dinlenmesi, vasi adaylarının araştırılması ve mahkemenin iş yükü önemlidir.

Vasi bir haftada atanır mı?

Her başvurunun bir hafta içinde sonuçlanacağına dair genel bir garanti bulunmamaktadır.

Acil durumda ne yapılabilir?

TMK 420 uyarınca vesayet işleri zorunlu kıldığında mahkeme, vasi atanmadan önce de gerekli geçici önlemleri alabilir.

Bu nedenle acil korunma ihtiyacı ayrıca açıklanmalıdır.

39. Vasi Atama Davası Masrafları (2026)

Vesayet işlemlerinde yargılama giderleri, tebligat ve sağlık incelemesi gibi masraflar gündeme gelebilir.

Vasi atama davası ne kadar tutar?

Somut işlemlerin niteliğine ve yürürlükteki tarifelere göre değişir.

Bütün dosyalar için geçerli sabit bir 2026 ücret tutarı bulunmamaktadır.

Avukat zorunlu mu?

Genel olarak avukatla temsil zorunlu değildir.

Ancak kişinin kısıtlanması, malvarlığı işlemleri, menfaat çatışması ve mahkeme izinleri önemli hukuki sonuçlar doğurabilir.

40. Vasi Atama Davasında Sık Yapılan Hatalar

Vasilik konusunda en sık karşılaşılan yanlış, sağlık sorunları veya yaşlılık nedeniyle kişinin otomatik olarak hukuki işlem ehliyetini kaybettiğinin düşünülmesidir.

Diğer önemli hata ise vasi atanmasının, vesayet altındaki kişinin malvarlığı üzerinde sınırsız tasarruf yetkisi verdiğinin sanılmasıdır.

Özellikle şu ayrımlara dikkat edilmelidir:

• Yaşlılık ile kanuni kısıtlama sebebi.

• Engellilik raporu ile resmî sağlık kurulu raporu.

• Vasi atanması ile malvarlığının mülkiyetinin devri.

• Vasi ile kayyım.

• Vasi ile noter vekâletnamesi.

• Kısıtlama kararı ile vesayetin kaldırılması.

• Vasinin iki yıllık görev süresi ile kısıtlılık durumunun devamı.

• Banka işlemleri ile taşınmaz satışındaki mahkeme izni.

• Vasinin kişisel harcamaları ile vesayet altındaki kişinin bakım giderleri.

• Vasi atamasına on günlük itiraz ile diğer kanun yolu süreleri.

• Eski hapis cezası nedeniyle kısıtlama kuralları ile 2024 sonrası düzenleme.

Bu ayrımların gözetilmesi, kişinin haklarının korunması ve hukuka aykırı işlemlerin önlenmesi açısından önemlidir.

41. Vasi Atama Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Vasi atama davası nasıl açılır?

Vesayet sebebi ve kişinin korunma ihtiyacı açıklanarak yetkili sulh hukuk mahkemesine başvurulur.

Vasi kime atanır?

Velayet altında bulunmayan küçüklere ve kanuni koşullarla kısıtlanması gereken ergin kişilere vasi atanabilir.

Alzheimer hastasına vasi atanır mı?

Kişinin kanuni kısıtlama koşullarını taşıdığı resmî sağlık kurulu raporu ve diğer delillerle belirlenirse atanabilir.

Demans hastasına vasi atanır mı?

Hastalığın kişinin işlerini yönetme ve korunma ihtiyacı üzerindeki etkisine göre değerlendirilir.

Yaşlı anneye vasi olmak için ne yapılır?

Kanuni vesayet sebebi açıklanarak yetkili sulh hukuk mahkemesine başvurulur.

Engelli kişiye otomatik vasi atanır mı?

Hayır. Engellilik durumu tek başına otomatik kısıtlama sebebi değildir.

Vasi atama davası hangi mahkemede açılır?

Sulh hukuk mahkemesinde açılır.

Vasi atama davası nerede açılır?

Vesayet altına alınacak kişinin yerleşim yerindeki yetkili mahkemede açılır.

Vasi için sağlık kurulu raporu şart mı?

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama bakımından resmî sağlık kurulu raporu gerekir.

Vasi kim olabilir?

Kanuni engeli bulunmayan, görev için uygun ergin kişi vasi olabilir.

Kardeşlerden hangisi vasi olur?

Mahkeme, kişisel ilişkileri, göreve uygunluğu ve korunacak kişinin menfaatlerini değerlendirerek karar verir.

Eşin vasilikte önceliği var mı?

TMK 414 uyarınca haklı sebepler engel olmadıkça eş ve yakın hısımlara öncelik tanınır.

Vasi olmak için avukat olmak gerekir mi?

Hayır.

Vasi olmak istemeyen kişi ne yapabilir?

Kanuni koşullarla, atama kararının tebliğinden itibaren on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir.

Vasi atamasına itiraz süresi kaç gün?

TMK 422 kapsamında ilgililer için öğrenmeden itibaren on gündür.

Vasi kaç yıllığına atanır?

Kural olarak iki yıllığına atanır; mahkeme süreyi uzatabilir.

Vasi maaş alır mı?

TMK 457'deki koşullarla mahkeme tarafından ücret belirlenebilir.

Vasi kısıtlının evini satabilir mi?

Vesayet makamının izni ve ilgili diğer yasal koşullar gerekir.

Vasi banka hesabından para çekebilir mi?

Temsil yetkisi ve ilgili hukuki koşullar çerçevesinde işlem yapabilir; parayı yalnızca vesayet altındaki kişinin menfaatine kullanmalıdır.

Vasi miras paylaşımı yapabilir mi?

TMK 462 uyarınca mahkeme izni gerektiren işlemler arasındadır.

Vasi istediği kişiye ev bağışlayabilir mi?

Vesayet altındaki kişinin malvarlığından serbestçe bağış yapma yetkisi bulunmamaktadır. Yasak işlemlere ve ilgili kanuni sınırlamalara dikkat edilmelidir.

Vasi değiştirilir mi?

Görevden alma veya başka kanuni sebepler varsa değiştirilebilir.

Vesayet kararı kaldırılabilir mi?

Vesayet sebebi ortadan kalkmışsa kanuni usulle kaldırılması mümkündür.

Vasi atama davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır. Vesayet işlemlerinde dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.

Vasi atama davası ne kadar sürer?

Sağlık kurulu incelemesine, delillere ve mahkemenin iş yüküne göre değişir.

Vasi atama davası için avukat zorunlu mu?

Genel olarak zorunlu değildir.

42. Sonuç

Vasi atama davası, hukuken korunmaya ihtiyaç duyan kişilerin kişisel ve malvarlığına ilişkin menfaatlerinin güvence altına alınması amacıyla yürütülen önemli bir yargısal süreçtir.

2026 yılı itibarıyla vasi atanmasının temel hukuki dayanağı Türk Medeni Kanunu'nun vesayete ilişkin hükümleridir.

Vesayetin gündeme gelebileceği durumlar arasında velayet altında bulunmayan küçüklük, belirli sağlık sorunları nedeniyle kısıtlama, kanunda belirtilen korunma ihtiyaçları ve kişinin kendi isteğine dayanan özel durumlar bulunmaktadır.

Ancak yaşlılık, engellilik veya psikiyatrik tanı, her durumda otomatik kısıtlama sebebi değildir.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kısıtlama kararı verilmesinde resmî sağlık kurulu raporu gerekmektedir.

Vasi, kural olarak iki yıllık süre için atanır ve vesayet makamının denetimi altında görev yapar.

Özellikle taşınmaz satışı, miras paylaşımı ve diğer önemli malvarlığı işlemlerinde kanuni mahkeme izinleri dikkate alınmalıdır.

2024 yılında değiştirilen hapis cezası nedeniyle kısıtlama hükümleri de 2026 yılı bakımından önemini korumaktadır.

Sonuç olarak vasi atama talebinde kişinin korunma ihtiyacı, sağlık durumu, hukuki işlem ehliyeti, vasi adayının uygunluğu, olası menfaat çatışmaları ve gerekli mahkeme tedbirleri birlikte değerlendirilmelidir.

Bu makale 3 Kasım 2026 itibarıyla genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kısıtlama ve vasi atanması kararları, kişinin temel hakları üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir. Somut olayda sağlık durumu, korunma ihtiyacı, resmî raporlar, temsil yetkisi ve ilgili mahkeme kararları esas alınmalıdır. İçerik kişiye özel hukuki danışmanlık yerine geçmez.