Hizmet Tespit Davası Nasıl Açılır? Sigortasız Çalışma, 5 Yıllık Süre ve SGK Hakları

Hizmet Tespit Davası Nasıl Açılır? Sigortasız Çalışma, 5 Yıllık Süre ve SGK Hakları

Hizmet tespit davası, işçinin gerçekte çalışmasına rağmen Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmeyen veya eksik bildirilen sigortalılık sürelerinin mahkeme kararıyla belirlenmesini amaçlayan davadır.

Bir işyerinde aylarca veya yıllarca çalıştığı hâlde sigorta girişi yapılmayan, sigorta primleri eksik gün üzerinden bildirilen ya da işe giriş tarihi gerçeğinden sonra gösterilen çalışanlar bakımından hizmet tespiti davası önemli bir hukuki koruma sağlar.

Örneğin bir çalışan, 2022 yılında işe başladığı hâlde işverenin SGK girişini 2024 yılında yaptığını öğrenebilir. Başka bir çalışan ise tam zamanlı çalışmasına rağmen bazı aylarda yalnızca 10 veya 15 gün sigortalı gösterildiğini fark edebilir.

Bu durumlar yalnızca SGK hizmet dökümündeki kayıtlarla ilgili değildir. Eksik sigorta bildirimi, işçinin emeklilik için gerekli prim gün sayısını, sigortalılık başlangıcını ve sosyal güvenlik haklarını doğrudan etkileyebilir.

2026 yılı itibarıyla hizmet tespit davalarının temel hukuki dayanakları, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesi ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun ilgili hükümleridir. Eski dönemlerdeki çalışmalar bakımından mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79. maddesi ve geçiş hükümleri de önemlidir.

Hizmet tespitinde en kritik meselelerden biri beş yıllık hak düşürücü süredir. Ancak bu süre, sigortasız çalışmış herkes için hiçbir istisnası bulunmayan basit bir kural olarak uygulanmaz. İşverenin SGK'ya verdiği belgeler, eksik bildirilen dönemin niteliği ve çalışmanın kesintisiz devam edip etmediği önem taşır.

Ayrıca hizmet tespit davası, işçinin kıdem tazminatı veya fazla mesai alacağını tahsil etmek için açtığı davadan farklıdır.

Bu rehberde sigortasız çalışma, eksik prim bildirimi, geriye dönük sigorta tespiti, beş yıllık süre, 2026 Yargıtay kararları, bordro tanıkları, SGK kayıtları, işverene karşı dava, arabuluculuk, mahkeme süreci ve emekliliğe etkiler ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır.

1. Hizmet Tespit Davası Nedir?

Hizmet tespit davası, işçinin belirli bir işverene bağlı olarak fiilen çalıştığı ancak bu çalışmanın zorunlu sigortalılık kayıtlarına hiç veya gerektiği şekilde yansıtılmadığı iddiasıyla açılan tespit davasıdır.

Bu davanın amacı, geçmişte gerçekleşen fiilî çalışmanın kanuni şartlara göre sigortalılık süresi olarak belirlenmesidir.

Hizmet tespit davasıyla ne istenir?

İşçi, belirli tarihler arasında belirli bir işyerinde hizmet akdiyle çalıştığının tespitini isteyebilir.

Talebin kapsamına göre bildirilmeyen prim ödeme günleri ve ilgili kazançların belirlenmesi de gündeme gelebilir.

Hizmet tespit davası para davası mı?

Kural olarak hayır.

Hizmet tespit davasının asli konusu, sigortalı çalışmanın tespitidir. İşçilik alacakları veya tazminat talepleri ayrı hukuki konulardır.

2. Hizmet Tespit Davasının Hukuki Dayanağı

5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi, Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmaların mahkeme kararıyla ispatlanmasına ilişkin hükümler içermektedir.

Kanuna göre belirli belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, kanuni sürede iş mahkemesine başvurarak çalışmayı ispatlayabilirler.

2008'den önceki çalışmalar için hangi kanun uygulanır?

Çalışmanın gerçekleştiği tarih önemlidir.

1 Ekim 2008 öncesindeki dönemler açısından, 5510 sayılı Kanun'un geçiş hükümleriyle birlikte 506 sayılı Kanun'un ilgili düzenlemeleri değerlendirilebilir.

Bütün sigortalılık davaları hizmet tespiti midir?

Hayır.

Sigortalılık başlangıcının tespiti, prime esas kazancın tespiti, SGK işleminin iptali ve aylık bağlanmasına ilişkin davalar arasında hukuki farklılıklar bulunabilir.

3. Kimler Hizmet Tespit Davası Açabilir?

Hizmet akdine bağlı biçimde fiilen çalıştığı hâlde zorunlu sigortalılık süresi Kuruma hiç veya eksik bildirilen kişiler, kanuni koşullarla hizmet tespit davası açabilir.

Sigortasız çalışan işçi dava açabilir mi?

Evet.

İşverenin sigorta bildirimini yapmamış olması, işçinin fiilî çalışma iddiasını mahkeme önüne taşımasına engel değildir.

İşten ayrılmış işçi dava açabilir mi?

Evet.

Ancak hizmet tespiti bakımından hak düşürücü süre ve ilgili istisnalar değerlendirilmelidir.

Hâlen çalışan işçi dava açabilir mi?

Evet.

İş ilişkisinin devam ediyor olması, tek başına çalışmanın tespitini istemeye engel değildir.

4. İşveren Sigorta Girişimi Yapmadı, Ne Yapmalıyım?

İlk aşamada sigortalılık kayıtları ve gerçek çalışma tarihleri karşılaştırılmalıdır.

SGK hizmet dökümü, işe giriş bildirgesi ve işyerindeki çalışma belgeleri incelenebilir.

e-Devlet'te sigortam görünmüyorsa

SGK'nın e-Devlet üzerinden sunulan hizmet dökümü ve işe giriş-çıkış kayıtları kontrol edilebilir.

Kayıtlarda çalışmanın bulunmaması hâlinde SGK'ya ihbar veya inceleme başvurusu yapılması ve gerekli koşullarda hizmet tespit davası açılması değerlendirilebilir.

İşverene önce ihtarname çekmek gerekir mi?

Hizmet tespit davasının açılabilmesi için her durumda noter ihtarnamesi gönderilmesi zorunlu değildir.

Ancak iş ilişkisi ve çalışma tarihlerinin belgelendirilmesi önemlidir.

5. Eksik Sigorta Günü İçin Hizmet Tespit Davası

İşverenin işçiyi gerçekte çalıştığı günlerden daha az sigortalı göstermesi, hizmet tespiti uyuşmazlığına neden olabilir.

Ayda 30 gün çalışıp 15 gün sigortalı gösterilmek

İşçinin çalışma düzeni, iş sözleşmesi, işyeri kayıtları ve SGK'ya yapılan bildirimler incelenmelidir.

İşçi fiilen tam ay çalışmışsa ancak daha az gün bildirilmişse bildirilmeyen günlerin tespiti talep edilebilir.

Part-time çalışan herkes 30 gün sigortalı mı gösterilmeli?

Hayır.

Gerçek kısmi süreli çalışma ile tam süreli çalışmanın eksik bildirilmesi farklıdır.

Çalışma günlerinin belirlenmesinde işin niteliği, fiilî çalışma süresi ve sosyal güvenlik mevzuatı dikkate alınır.

6. İşe Giriş Tarihi Yanlış Bildirilmişse

İşçinin işe başladığı tarih ile SGK'ya bildirilen tarih farklı olabilir.

Örneğin 1 Ocak 2023'te işe başlayan kişinin sigorta girişinin 1 Eylül 2023 olarak bildirilmesi hâlinde ilk sekiz aylık çalışma hakkında uyuşmazlık doğabilir.

Sigorta başlangıcı geriye alınabilir mi?

Kanuni koşullarla gerçekte gerçekleşmiş çalışma tespit edilebilirse ilgili kayıtların düzeltilmesi gündeme gelebilir.

İşe giriş bildirgesi tek başına çalışmayı ispatlar mı?

Her zaman hayır.

İşe giriş bildirgesinin bulunması önemli olmakla birlikte, özellikle sigortalılık başlangıcının tespitinde fiilî çalışmanın gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca incelenir.

7. Hizmet Tespit Davasında 5 Yıllık Süre Nedir?

5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde, Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin tespiti bakımından beş yıllık hak düşürücü süre düzenlenmiştir.

Genel kural olarak süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren hesaplanır.

Beş yıllık süre ne zaman başlar?

Örneğin bütün çalışmanın 2021 yılında gerçekleştiği ve işverence hiçbir bildirim yapılmadığı, ayrıca Kurumun çalışmayı tespit etmediği varsayılsın.

Genel kurala göre süre 2021 yılının sonundan itibaren işlemeye başlar.

Süre 31 Aralık'tan mı hesaplanır?

Kanundaki ifade, hizmetin geçtiği yılın sonunu esas almaktadır.

Ancak bildirilen başka dönemlerle bağlantı ve özel içtihat istisnaları bulunuyorsa hesap değişebilir.

8. Hizmet Tespit Davasında 5 Yıllık Süre Örneği (2026)

Bir işçi, 2021 yılı boyunca tamamen sigortasız çalışmış ve aynı yıl işten ayrılmış olsun.

İşveren hiçbir hizmet belgesi vermemiş, SGK da çalışmayı tespit etmemiş olsun.

Bu varsayımda beş yıllık hak düşürücü sürenin son günü kural olarak 31 Aralık 2026 olacaktır.

Fakat bu örnek, bütün hizmet tespit davalarının her zaman çalışma yılına göre bağımsız biçimde hesaplanacağı anlamına gelmez.

Çalışmanın sonraki yıllarda kesintisiz devam etmesi, SGK'ya kısmi bildirim yapılması veya ilgili belgelerin Kuruma verilmiş olması farklı sonuçlar doğurabilir.

Önemli: Beş yıllık süre, kural olarak zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir. Bu ayrım mahkemenin süreyi değerlendirmesi açısından önem taşır.

9. Beş Yıllık Sürenin İstisnaları Nelerdir?

Yargıtay uygulamasında, Kurumun çalışmadan haberdar olduğunu gösteren bildirimlerin yapılması veya çalışmanın Kurumca tespit edilmesi belirli durumlarda hak düşürücü sürenin uygulanmasını etkiler.

Özellikle şu belgeler önem taşıyabilir:

• İşe giriş bildirgesi.

• Dönem bordrosu.

• Aylık prim ve hizmet belgeleri.

• Muhtasar ve prim hizmet beyannameleri.

• SGK denetim ve tespit kayıtları.

Ancak bir belgenin varlığı, sigortasız geçen bütün geçmiş dönemlerde sürenin hiçbir koşul aranmaksızın uygulanmayacağı anlamına gelmez.

Bildirimlerin hangi çalışma dönemine ilişkin olduğu ve hizmetin kesintisizliği incelenmelidir.

10. İşe Giriş Bildirgesi Varsa 5 Yıllık Süre İşler mi?

Bu sorunun yanıtı, somut olayın özelliklerine bağlıdır.

İşverenin sigortalıya ilişkin belgeleri Kuruma vermiş olması veya çalışmanın Kurumca tespit edilmesi, Yargıtay uygulamasında hak düşürücü süre bakımından önem taşır.

Sadece işe giriş bildirgesi yeterli mi?

Hak düşürücü sürenin uygulanması bakımından önemli olabilir.

Ancak fiilî çalışmanın ispatı açısından işe giriş bildirgesi her durumda tek başına yeterli değildir.

İşe giriş bildirgesi yıllar sonra verilmişse

Bildirimin öncesindeki çalışma ile sonrasındaki sigortalı çalışma arasında kesintisiz bir ilişki bulunup bulunmadığı araştırılır.

Kesintili çalışma varsa

İşçi farklı dönemlerde çalışmışsa her dönemin başlangıcı, bitişi ve SGK'ya bildirimi ayrı değerlendirme gerektirebilir.

11. Kesintisiz Çalışmada Hak Düşürücü Süre

Yargıtay, başlangıç döneminde sigortasız çalıştırılıp sonradan sigortalı bildirilen işçiler bakımından kesintisiz çalışma olgusunu önemli görmektedir.

2022'de başladım, sigortam 2024'te yapıldı

İşçi 2022'den itibaren aynı işyerinde kesintisiz çalışmış ve 2024 yılında bildirilmeye başlanmışsa, önceki dönemin beş yıllık süresi doğrudan 2022 yılının sonuna göre hesaplanmadan önce bütün çalışma ilişkisinin araştırılması gerekir.

İşveren farklı işe giriş-çıkışlar gösteriyorsa

SGK kayıtlarındaki çıkış ve girişler, gerçek çalışma durumuyla karşılaştırılmalıdır.

İş ilişkisinin fiilen devam edip etmediği önemlidir.

12. Yargıtayın 2026 Tarihli Hizmet Tespiti Kararı

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16 Nisan 2026 tarihli, 2026/513 Esas ve 2026/4936 Karar sayılı kararı, hizmet tespitinde hak düşürücü sürenin uygulanmasına ilişkin güncel örneklerden biridir.

Kararda, işverenin Kuruma yaptığı bildirimler ve kesintisiz çalışma olgusunun süre değerlendirmesine etkisi açıklanmıştır.

Kararın temel ilkesi

Başlangıçtaki bir bölümün Kuruma bildirilmediği, sonraki çalışmaların ise bildirildiği durumlarda, bildirimsiz dönemle bildirilen dönem arasındaki kesintisiz çalışma bağlantısı önemlidir.

Her kısmi bildirim süreyi ortadan kaldırır mı?

Hayır.

Çalışmanın gerçekten kesintisiz olup olmadığı ve bildirimin hangi döneme ilişkin bulunduğu değerlendirilmelidir.

Bu karar işçiler için neden önemli?

Özellikle uzun yıllar önce işe başlayıp sigortası sonradan yapılmış kişilerin, hak düşürücü süre gerekçesiyle dava haklarının bulunmadığını varsaymamaları gerekir.

13. 2026 Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Yaklaşımı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23 Eylül 2026 tarihli, 2026/389 Esas ve 2026/522 Karar sayılı kararına ilişkin yayımlanan değerlendirmede de beş yıllık hak düşürücü süre ile Kurum kayıtları arasındaki ayrım öne çıkmaktadır.

Bu yaklaşıma göre hiçbir bildirim veya tespit bulunmayan çalışmalarla Kurumun belgeler üzerinden haberdar olduğu çalışmalar aynı şekilde değerlendirilemez.

Ancak hangi dönemin bu istisnadan yararlanabileceği, belgeler ve fiilî çalışma olgularına göre belirlenir.

Sonuç olarak beş yıllık süreyi değerlendirirken yalnızca ilk işe giriş tarihi veya e-Devlet'teki gün sayısına bakmak yeterli değildir.

14. Hizmet Tespit Davasında Zamanaşımı mı, Hak Düşürücü Süre mi?

Hizmet tespitindeki beş yıllık süre, genel kural olarak hak düşürücü niteliktedir.

Bu yönüyle ücret veya kıdem tazminatı alacağındaki zamanaşımından farklıdır.

İşveren süre itirazı yapmazsa dava kabul edilir mi?

Hak düşürücü süre, zamanaşımından farklı olarak mahkemece kendiliğinden değerlendirilebilen bir konudur.

Süre dolduktan sonra SGK'ya şikâyet etmek dava hakkını geri getirir mi?

SGK'ya sonradan yapılan başvurunun, dolmuş hak düşürücü süreyi kendiliğinden yeniden başlattığı söylenemez.

Ancak Kurumun geçmişte yaptığı tespitler veya kayıtların niteliği baştan itibaren farklı bir hukuki değerlendirme gerektirebilir.

15. Hizmet Tespit Davası İçin SGK'ya Önce Başvurmak Zorunlu mu?

Hayır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4. maddesinde, hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalılık sürelerinin tespitine ilişkin davalar, SGK'ya dava öncesi zorunlu başvuru kuralından açıkça istisna tutulmuştur.

SGK'ya başvurmak yine de faydalı olabilir mi?

Evet.

Kurum kayıtlarının incelenmesi ve sigortasız çalışmanın araştırılması için başvuruda bulunulabilir.

Ancak bu başvurunun hizmet tespit davası bakımından bütün süreleri durdurduğu düşünülmemelidir.

SGK'dan 60 gün cevap beklemek gerekir mi?

Klasik hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalılık süresinin tespiti taleplerinde, 7036 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki genel ön başvuru ve altmış günlük bekleme şartı uygulanmaz.

Diğer sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında ise farklı kurallar bulunmaktadır.

16. Hizmet Tespit Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Hayır.

Hizmet tespiti davası, işçilik alacağının tahsiline yönelik klasik para alacağı davası değildir.

7036 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki zorunlu arabuluculuk kapsamına giren işçi alacağı, tazminat ve işe iade talepleriyle aynı değerlendirilmez.

Arabulucuya gitmeden dava açılabilir mi?

Evet.

Hizmet tespiti davası, kanuni koşullarla doğrudan görevli mahkemede açılabilir.

Kıdem tazminatı da talep edilecekse

Kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları bakımından dava şartı arabuluculuk ayrıca uygulanabilir.

Hizmet tespitinin arabuluculuğa tabi olmaması, diğer bütün iş uyuşmazlıklarını bu şarttan muaf tutmaz.

17. Hizmet Tespit Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Hizmet akdine dayalı sigortalılık sürelerinin tespiti davalarında kural olarak iş mahkemesi görevlidir.

İş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir.

Dava hangi şehirde açılır?

7036 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki yetki hükümleri ve somut iş ilişkisinin özellikleri önemlidir.

İşçinin ikamet ettiği yerde dava açılabilir mi?

Yetki bakımından işin yapıldığı yer, davalının yerleşim yeri ve ilgili diğer kanuni düzenlemeler değerlendirilmelidir.

Bütün dosyalarda yalnızca işçinin ikametgâhına göre mahkeme belirlenmesi doğru değildir.

18. Hizmet Tespit Davası Kime Karşı Açılır?

7036 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebiyle dava, işveren aleyhine açılır.

Dava Sosyal Güvenlik Kurumuna mahkeme tarafından resen ihbar edilir.

SGK doğrudan davalı mı?

Bu özel dava türünde Kurumun konumu, kanunda öngörülen ferî müdahillik düzenlemesine göre belirlenir.

SGK davaya katılır mı?

Dava Kuruma ihbar edilir. Kurum, kanuni koşullarla davalı işveren yanında ferî müdahil olarak davaya katılabilir ve kanun yoluna başvurabilir.

Mahkeme kararı SGK'yı bağlar mı?

Kanun, kesinleşen mahkeme kararının Kurum tarafından uygulanmasına ilişkin açık düzenleme içermektedir.

19. İşveren Şirket Kapanmışsa Hizmet Tespit Davası

İşyerinin kapanması veya şirketin faaliyetini durdurması, fiilî çalışma iddiasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ancak davanın doğru kişiye yöneltilmesi ve işverenin hukuki durumunun belirlenmesi önemlidir.

Şirket tasfiye edilmişse

Şirketin tüzel kişiliğinin devam edip etmediği, tasfiye işlemleri ve taraf ehliyeti değerlendirilmelidir.

İşveren vefat etmişse

İşverenin gerçek kişi olduğu durumlarda mirasçılık, sorumluluk ve dava taraflarının belirlenmesi açısından özel kurallar gündeme gelebilir.

20. Hizmet Tespit Davası Nasıl İspatlanır?

Hizmet tespit davalarında en önemli mesele, fiilî çalışmanın ilgili dönemlerde gerçekleştiğinin ortaya konulmasıdır.

Bir kişinin işyerinde görülmüş olması veya işverenle tanışıyor olması, her durumda hizmet akdiyle çalıştığını kanıtlamaz.

İspatlanması gereken başlıca hususlar

• İşçinin hangi işyerinde çalıştığı.

• Çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri.

• Fiilen yapılan iş.

• İşverenin emir ve organizasyonu altında çalışma olgusu.

• Bildirilmeyen veya eksik bildirilen süreler.

• Çalışma günleri ve gerektiğinde prime esas kazanç.

İşyerinin gerçek faaliyeti ve kayıtların güvenilirliği de araştırılabilir.

21. Hizmet Tespit Davasında Hangi Deliller Kullanılır?

Hukuka uygun olmak koşuluyla şu belgeler önem taşıyabilir:

• SGK hizmet dökümü.

• İşe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri.

• Ücret bordroları.

• Banka hesabına yapılan maaş ödemeleri.

• Puantaj ve vardiya çizelgeleri.

• İşyerine giriş-çıkış kayıtları.

• Personel kartları.

• İzin formları.

• İş sağlığı ve güvenliği eğitim belgeleri.

• Servis ve yemekhane kayıtları.

• İşyerine ilişkin e-posta yazışmaları.

• WhatsApp ve diğer iş mesajları.

• Aynı dönemde çalışan kişilerin tanıklıkları.

• Komşu işyerlerinin kayıtları ve tanıkları.

• SGK denetim belgeleri.

Delillerin kapsamı, çalışmanın niteliğine göre değişir.

22. Tanıkla Sigortasız Çalışma İspatlanabilir mi?

Evet.

Hizmet tespit davalarında tanık anlatımları önemli olabilir.

Ancak yargılama, yalnızca soyut ve genel tanık beyanlarına dayanılarak yürütülmemelidir.

Bordro tanığı nedir?

Bordro tanığı, işçinin çalıştığını ileri sürdüğü dönemde aynı işyerinde çalıştığı resmî kayıtlardan anlaşılan ve çalışma koşulları hakkında bilgi verebilecek kişidir.

Komşu işyeri tanığı dinlenir mi?

Evet.

Aynı dönemde yakın çevrede faaliyet gösteren işyerlerinin çalışanları veya işverenleri, uygun koşullarda çalışma olgusunun aydınlatılmasına katkıda bulunabilir.

Akraba tanıklık yapabilir mi?

Tanıklığın hukuken mümkün olması ile beyanın güvenilirliğinin değerlendirilmesi ayrı konulardır.

Tanığın olayları doğrudan bilip bilmediği ve diğer kayıtlarla uyumu önem taşır.

23. Hizmet Tespit Davasında Mahkeme Kendiliğinden Araştırma Yapar mı?

Hizmet tespit davaları, sosyal güvenlik hakkıyla ilişkisi nedeniyle kamu düzeniyle bağlantılı uyuşmazlıklar olarak değerlendirilmektedir.

Bu sebeple Yargıtay uygulamasında mahkemenin gerekli araştırmayı kendiliğinden yapması ve fiilî çalışma olgusunu dikkatle incelemesi gerektiği kabul edilmektedir.

Mahkeme SGK kayıtlarını getirir mi?

İlgili hizmet dökümleri, işe giriş bildirgeleri, dönem bordroları ve denetim kayıtları istenebilir.

Sadece iki tanık yeterli mi?

Tanık sayısından çok beyanların güvenilirliği, görgüye dayanması ve diğer delillerle desteklenmesi önemlidir.

İşyerinin gerçekten faaliyette olduğu araştırılır mı?

Gerekli durumlarda işyeri kayıtları, vergi belgeleri ve faaliyet bilgileri incelenebilir.

24. İşveren Maaşı Elden Ödüyorsa Hizmet Tespiti

Ücretin elden ödenmiş olması, işçinin fiilen çalıştığını iddia etmesine engel değildir.

Ancak banka kaydı bulunmaması ispatı güçleştirebilir.

Maaş dekontu yoksa dava açılabilir mi?

Evet.

Tanıklar, işyeri kayıtları ve diğer hukuka uygun delillerle çalışma olgusu araştırılabilir.

Elden maaş almak sigortasız çalışmayı kabul etmek mi?

Hayır.

İşçinin ücretini elden alması, zorunlu sigortalılık hakkından vazgeçtiği anlamına gelmez.

25. WhatsApp ve Mesajlar Hizmet Tespiti Delili mi?

İşveren veya yöneticilerle yapılan işle ilgili mesajlaşmalar çalışma iddiasını destekleyebilir.

Mesajlar tek başına yeterli mi?

Mesajların içeriği, tarihi, gönderen kişi ve diğer delillerle ilişkisi önemlidir.

İş grubundaki yazışmalar kullanılabilir mi?

Hukuka uygun biçimde elde edilen işyeri yazışmaları delil olarak değerlendirilebilir.

Gizli ses kaydı kullanılabilir mi?

Gizli kayıtların hukuka uygunluğu ayrı bir konudur.

Delil elde etmek amacıyla haberleşmenin veya özel hayatın gizliliğini ihlal eden işlemler hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.

26. Sigortasız Çalışma Emekliliği Nasıl Etkiler?

Prim gün sayısı, ilk sigortalılık tarihi ve diğer koşullar emeklilik hakkı bakımından önemlidir.

Hizmet tespit davasında belirlenen çalışma dönemleri, kesinleşen kararın SGK tarafından uygulanmasıyla ilgili sosyal güvenlik kayıtlarına yansıtılabilir.

Hizmet tespitiyle emeklilik öne çekilir mi?

Bazı durumlarda evet.

Ancak emeklilik için gerekli yaş, prim gün sayısı, sigortalılık başlangıcı ve diğer şartlar kişiye göre değişir.

Sadece ilk sigorta girişinin tespiti yeterli mi?

Her zaman hayır.

Sigortalılık başlangıcının kabulü bakımından fiilî çalışma şartı ve ilgili mevzuat ayrıca önemlidir.

EYT açısından hizmet tespiti önemli mi?

İlk sigortalılık tarihinin ilgili yasal eşiklerle ilişkili olduğu durumlarda geçmiş çalışmaların tespiti önemli olabilir.

Ancak mahkeme kararının emeklilik hakkına somut etkisi, kişinin bütün sigortalılık geçmişi esas alınarak belirlenir.

27. Sigortasız Çalışma Nedeniyle SGK'ya Şikâyet

Sigortasız çalıştırma iddiası SGK'ya iletilebilir.

Kurum, görev alanı çerçevesinde kayıt ve belgeleri inceleyebilir, gerekli denetimleri yapabilir.

ALO 170 üzerinden bildirim yapılır mı?

Çalışma hayatı ve sosyal güvenlik konularına ilişkin başvurular için ALO 170 bir başvuru kanalıdır.

CİMER'den şikâyet yapılabilir mi?

İlgili kurumlara yönlendirilmek üzere başvuru yapılması mümkündür.

Ancak şikâyet başvurusunun, hizmet tespitindeki hak düşürücü süreyi kendiliğinden durdurduğu varsayılmamalıdır.

SGK denetmeni çalışmayı tespit ederse

Kurumun tespiti, hizmet kayıtları ve hak düşürücü süre değerlendirmesi üzerinde önemli etki doğurabilir.

Somut Kurum işlemi ve tespit kapsamı incelenmelidir.

28. Hizmet Tespit Davası ile Prim Ödeme Aynı Şey mi?

Hayır.

Hizmet tespit davasında mahkeme, fiilen gerçekleşen sigortalı çalışmanın tespitine yönelik karar verir.

Sigorta primlerinin tahakkuku, tahsili ve Kurum kayıtlarına uygulanması ise sosyal güvenlik mevzuatındaki kurallara tabidir.

İşçi geçmiş primleri cebinden ödemek zorunda mı?

Zorunlu sigortalılık kapsamındaki hizmet akdi ilişkilerinde prim ödeme yükümlülüğü kanundaki esaslarla işverene yüklenmiştir.

Ancak sigortalılık türü ve özel borçlanma düzenlemeleri farklı sonuçlar doğurabilir.

Eksik günleri satın almak ile hizmet tespiti aynı mı?

Hayır.

Borçlanma hükümleriyle geçmiş çalışma döneminin mahkeme kararıyla tespiti ayrı hukuki yollardır.

29. Asgari Ücretten Sigortalı Gösterilmek

Bir çalışanın gerçek ücretinden daha düşük kazanç üzerinden SGK'ya bildirilmesi, prim ödeme gün sayısının hiç bildirilmemesinden farklı bir uyuşmazlıktır.

Gerçek maaşım yüksek, sigortam asgari ücretten

Bu durumda prime esas kazancın eksik bildirildiği iddiası gündeme gelebilir.

Prime esas kazanç tespit edilebilir mi?

İlgili mevzuat ve ispat koşulları çerçevesinde talep konusu olabilir.

Ancak çalışma süresinin tespitinde uygulanan delil esasları ile prime esas kazancın ispatına ilişkin kurallar bütünüyle aynı olmayabilir.

Gerçek ücret nasıl ispatlanır?

Banka kayıtları, ücret bordroları, yazılı sözleşmeler ve diğer hukuka uygun belgeler önemlidir.

30. Hizmet Tespit Davası ile Kıdem Tazminatı Davası Arasındaki Fark

Hizmet tespit davası, sigortalı çalışma sürelerine ilişkindir.

Kıdem tazminatı ise iş sözleşmesinin kanunda belirlenen biçimde sona ermesi ve diğer koşulların gerçekleşmesi hâlinde doğan parasal alacaktır.

Hizmet tespiti kazanılırsa kıdem tazminatı otomatik ödenir mi?

Hayır.

Kıdem tazminatının hak kazanma ve hesaplanma koşulları ayrı değerlendirilir.

Sigortasız çalışılan süre kıdeme eklenebilir mi?

Fiilî çalışma süresi ve iş ilişkisinin bütünlüğü, kıdem tazminatı hesabında önem taşıyabilir.

Ancak işçilik alacağı davasının delil ve süre kuralları, hizmet tespitinden farklıdır.

31. İşten Ayrılmadan Hizmet Tespiti Davası Açmak

Sigortasız çalıştırıldığını fark eden işçi, iş ilişkisi devam ederken hukuki haklarını değerlendirebilir.

Dava açarsam işveren beni çıkarabilir mi?

İşverenin fesih hakkı, İş Kanunu'ndaki sınırlamalara tabidir.

İşçinin hak araması nedeniyle yapılan fesih, somut koşullara göre hukuki sonuçlar doğurabilir.

İşe iade davası açılabilir mi?

İşveren tarafından fesih yapılmışsa ve iş güvencesi koşulları mevcutsa işe iade davası gündeme gelebilir.

Ancak işe iade başvurusu için öngörülen süreler hizmet tespit davasından farklıdır.

32. Hizmet Tespit Davasında İşverenin Savunmaları

İşveren, işçinin iddia edilen dönemde çalışmadığını, farklı tarihlerde çalıştığını veya iş ilişkisinin kesintili olduğunu ileri sürebilir.

İşveren “Bu kişiyi tanımıyorum” derse

İşyerinin kayıtları, tanıklar ve diğer deliller üzerinden fiilî çalışma araştırılır.

İşveren “Stajyerdi” derse

Gerçek çalışma biçimi, stajın hukuki niteliği ve uygulanacak sigortalılık hükümleri incelenmelidir.

İşveren “Serbest çalışıyordu” derse

Taraflar arasındaki ilişkinin hizmet akdi mi, bağımsız çalışma mı olduğu değerlendirilir.

Sözleşmenin başlığı tek başına belirleyici değildir.

33. Hizmet Tespit Davasında Gün Sayısı Nasıl Belirlenir?

Mahkeme, çalışma düzenini ve ilgili sosyal güvenlik hükümlerini esas alarak hizmet süresini belirler.

Tam ay çalışma kaç gün sayılır?

Sosyal güvenlik mevzuatında tam ay çalışmaya ilişkin prim ödeme gün sayısı bakımından genel olarak 30 gün esas alınır.

Ancak ay içinde işe giriş, çıkış, kısmi çalışma veya diğer özel hâller bulunabilir.

365 gün çalışan kişiye kaç prim günü yazılır?

Prim ödeme günleri takvim günleriyle her durumda birebir aynı hesaplanmaz.

Bu nedenle bir yıllık çalışma süresi için ilgili aylık prim günü kuralları dikkate alınmalıdır.

Hafta tatilleri sigortaya dâhil mi?

Ücret ve sigortalılık bakımından kanuni koşullarla hafta tatili ve diğer ücretli süreler önem taşıyabilir.

34. Hizmet Tespit Davası Ne Kadar Sürer?

Davanın süresi, istenen çalışma döneminin uzunluğuna, kayıtların bulunmasına, tanıkların dinlenmesine ve mahkemenin iş yüküne bağlıdır.

Tanıklar bulunamazsa ne olur?

Mahkeme diğer resmî kayıtları ve mümkün olan alternatif delilleri değerlendirebilir.

İşveren kayıtları saklamamışsa

Bu durum fiilî çalışmanın araştırılmasını güçleştirebilir.

Ancak kayıt bulunmaması, bütün davalarda işçinin iddiasının otomatik olarak reddedilmesini gerektirmez.

İstinaf veya temyiz var mı?

Kararın niteliği ve ilgili usul hükümlerine göre kanun yolu incelemesi gündeme gelebilir.

35. Hizmet Tespit Davası Masrafları (2026)

Hizmet tespit davalarında harçlar, gider avansı, tebligat ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi gibi yargılama giderleri gündeme gelebilir.

Hizmet tespit davası ne kadar tutar?

Davanın özellikleri ve yürürlükteki 2026 yargılama tarifelerine göre değişir.

Bütün dosyalar için kesin ve sabit bir masraf tutarı verilemez.

Avukat tutmak zorunlu mu?

Genel olarak avukatla temsil zorunlu değildir.

Ancak hak düşürücü süre, eski ve yeni mevzuatın uygulanması, işverenin taraf sıfatı ve delillerin değerlendirilmesi teknik konular içerebilir.

36. Hizmet Tespit Davası Kazanılırsa Ne Olur?

Mahkemenin tespit kararı kesinleştiğinde, 7036 sayılı Kanun'daki düzenleme çerçevesinde SGK tarafından uygulanması gündeme gelir.

Eksik sigorta günleri eklenir mi?

Kesinleşen kararın kapsamına ve ilgili sosyal güvenlik kurallarına göre hizmet kayıtlarına gerekli işlemler yapılabilir.

Emeklilik maaşı hemen bağlanır mı?

Hayır.

Hizmet tespiti kararı, emeklilik başvurusunun ve diğer kanuni şartların yerine geçmez.

SGK primleri işverenden ister mi?

Prim tahakkuku ve tahsil işlemleri, ilgili sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde yürütülür.

Karar geçmişe dönük tüm hakları otomatik sağlar mı?

Her durumda hayır.

Aylık bağlama, geçmiş dönem ödemeleri ve başka sosyal güvenlik hakları bakımından ayrıca kanuni koşullar ve başvuru kuralları bulunabilir.

37. Hizmet Tespit Davasında Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan hata, sigortasız çalışılan her dönemin istenildiği zaman mahkemeye taşınabileceğinin düşünülmesidir.

Bunun tam tersi de yanlıştır: Beş yıl geçmişse SGK'ya kısmi bildirim yapılmış veya çalışma tespit edilmiş olsa bile artık hiçbir hak bulunmadığı söylenemez.

Özellikle şu ayrımlar önemlidir:

• Zamanaşımı ile hak düşürücü süre.

• Hiç bildirilmeyen çalışma ile eksik bildirilen çalışma.

• SGK işe giriş bildirgesi ile fiilî çalışma.

• Kesintisiz hizmet ile ayrı çalışma dönemleri.

• SGK şikâyeti ile hizmet tespit davası.

• Hizmet tespit davası ile prime esas kazanç tespiti.

• Hizmet tespiti ile kıdem tazminatı.

• Hizmet tespiti davasında arabuluculuk istisnası ile işçilik alacaklarında arabuluculuk.

• SGK'ya dava öncesi başvuru zorunluluğu ile Kuruma yapılan ihtiyari ihbar.

• Mahkemece çalışma tespiti ile emeklilik aylığının otomatik bağlanması.

Bu ayrımların doğru yapılması, özellikle eski sigortasız çalışma dönemleri bakımından önem taşır.

38. Hizmet Tespit Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Hizmet tespit davası nedir?

Sigortasız veya eksik sigortalı gösterilen fiilî çalışma sürelerinin mahkeme kararıyla tespit edilmesini amaçlayan davadır.

Hizmet tespit davası kaç yıl içinde açılır?

Genel kural olarak çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü süre uygulanır. İlgili istisnalar saklıdır.

Beş yıl geçince dava açılamaz mı?

Her durumda böyle bir sonuç çıkarılamaz. SGK'ya yapılan bildirimler, Kurum tespitleri ve kesintisiz çalışma ilişkisi önemlidir.

İşe giriş bildirgesi varsa süre işler mi?

İlgili belgelerin Kuruma verilmiş olması süre bakımından önemli olabilir. Ancak bildirimin kapsamı ve çalışma dönemleri değerlendirilmelidir.

Sigortasız çalışan kişi dava açabilir mi?

Evet. Fiilî çalışma ve kanuni koşullar ispatlanabildiği ölçüde dava açılabilir.

İşten ayrıldıktan sonra hizmet tespit davası açılır mı?

Evet. Hak düşürücü süre ve istisnalar dikkate alınmalıdır.

Hâlen çalışırken dava açabilir miyim?

Evet. İş ilişkisinin devam etmesi tek başına engel değildir.

Hizmet tespitinde SGK'ya başvuru zorunlu mu?

Hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri bakımından dava öncesi SGK başvurusu zorunlu değildir.

Hizmet tespit davasında arabuluculuk var mı?

Dava şartı arabuluculuk aranmaz.

Dava kime açılır?

Kural olarak işverene karşı açılır. SGK'ya dava resen ihbar edilir.

Hangi mahkemede açılır?

Kural olarak iş mahkemesinde açılır.

SGK davaya katılır mı?

7036 sayılı Kanun'da Kurumun davaya ferî müdahil olarak katılmasına ilişkin özel düzenleme bulunmaktadır.

Hizmet tespit davası tanıkla kazanılır mı?

Tanık beyanları önemlidir. Ancak resmî kayıtlar ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Bordro tanığı nedir?

İlgili dönemde aynı işyerinde sigortalı çalıştığı kayıtlardan anlaşılan ve fiilî çalışma hakkında bilgi verebilecek kişidir.

Komşu işyeri tanığı kullanılabilir mi?

Evet. Somut koşullarda yararlı bir delil olabilir.

WhatsApp yazışmaları delil olur mu?

Hukuka uygun şekilde elde edilmiş mesajlar çalışma iddiasını destekleyebilir.

Elden maaş almak davayı engeller mi?

Hayır. Ancak fiilî çalışma ve kazancın ispatı ayrıca önemlidir.

SGK'ya hiç bildirim yapılmadıysa ne olur?

Beş yıllık hak düşürücü süre ve diğer koşullar dikkatle değerlendirilmelidir.

Sigortam sonradan yapılmışsa önceki yıllar sayılır mı?

Kesintisiz çalışma, Kurum bildirimleri ve kanuni şartlarla önceki dönemlerin tespiti mümkün olabilir.

Yalnızca asgari ücretten sigortalı gösterilmek hizmet tespiti midir?

Bu durum prime esas kazancın eksik bildirilmesiyle ilgili ayrı bir uyuşmazlık oluşturabilir.

Hizmet tespiti emekliliği etkiler mi?

Evet. Tespit edilen süreler prim gün sayısı ve sigortalılık başlangıcı gibi emeklilik unsurlarını etkileyebilir.

Hizmet tespit davası kazanılınca primleri kim öder?

Primlerin tahakkuku ve tahsili sosyal güvenlik mevzuatına göre yürütülür.

İşveren şirketi kapatmışsa dava açılır mı?

Somut işverenin hukuki durumu ve taraf ehliyeti değerlendirilerek gerekli yargısal yollar incelenebilir.

Sigortasız çalışma kıdem tazminatına dâhil mi?

Fiilî çalışma ve diğer kanuni koşullara göre kıdem hesabında önem taşıyabilir.

Hizmet tespit davası ne kadar sürer?

Tanıklar, işyeri kayıtları, SGK incelemeleri ve mahkemenin iş yüküne göre değişir.

Hizmet tespitinde avukat zorunlu mu?

Genel olarak zorunlu değildir. Ancak özellikle beş yıllık sürenin istisnaları ve eski kayıtların incelenmesi hukuki uzmanlık gerektirebilir.

39. Sonuç

Hizmet tespit davası, sigortasız veya eksik sigortalı çalıştırılan işçilerin geçmiş çalışmalarının sosyal güvenlik kayıtlarına yansıtılabilmesi bakımından önemli bir hukuki yoldur.

5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi, bildirilmeyen hizmetlerin mahkeme kararıyla tespitine ilişkin temel düzenlemeyi içermektedir.

Genel kural olarak hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü süre uygulanır.

Ancak işverenin SGK'ya verdiği işe giriş ve prim belgeleri, Kurumun çalışmayı tespit etmiş olması ve bildirilen dönemlerle bağlantılı kesintisiz çalışma ilişkisi, bu sürenin uygulanmasını etkileyebilir.

Yargıtayın 2026 tarihli kararları da hizmet tespitinde çalışma dönemlerinin tek tek değil, gerektiğinde bütün iş ilişkisi içinde değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Hizmet tespit davaları kural olarak işveren aleyhine iş mahkemesinde açılır. SGK'ya dava resen ihbar edilir.

Bu davalarda zorunlu arabuluculuk bulunmadığı gibi, hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalılık sürelerinin tespitinden önce SGK'ya başvurma şartı da aranmaz.

Fiilî çalışmanın ispatında SGK kayıtları, bordrolar, banka ödemeleri, işyeri belgeleri ve tanıklar birlikte değerlendirilebilir.

Sonuç olarak sigortasız çalışma iddiasında gerçek işe giriş tarihi, çalışma süresi, SGK kayıtları, işverenin yaptığı bildirimler, çalışmanın kesintisizliği, hak düşürücü süre ve mevcut deliller bir bütün olarak incelenmelidir.

Bu makale 3 Kasım 2026 itibarıyla genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hizmet tespitinde çalışmanın geçtiği dönem, 506 ve 5510 sayılı kanunların uygulanması, SGK'ya verilen belgeler, fiilî çalışma, işverenin hukuki durumu ve hak düşürücü süreler somut olaya göre farklı sonuçlar doğurabilir. İçerik kişiye özel hukuki danışmanlık yerine geçmez.