
İhtiyati Haciz Nedir? Şartları, 7 ve 10 Günlük Süreler, İtiraz ve Teminat
İhtiyati haciz, para alacağının gelecekte tahsil edilmesini güvence altına almak amacıyla borçlunun haczedilebilir malvarlığı üzerine uygulanan geçici hukuki koruma tedbiridir. Bu yazıda 2026 yılı itibarıyla ihtiyati haciz şartları, 7 ve 10 günlük kanuni süreler, banka hesabı ve taşınmaz haczi, teminat yükümlülüğü, ihtiyati hacze itiraz, haczin kaldırılması, arabuluculuk ve haksız haciz nedeniyle tazminat hakları güncel mevzuat çerçevesinde açıklanmaktadır.
18 dk okuma
İhtiyati Haciz Nedir? Şartları, 7 ve 10 Günlük Süreler, İtiraz ve Teminat
İhtiyati haciz, para alacağını tahsil etmek isteyen kişinin, alacağın tahsilini tehlikeye düşürebilecek durumlara karşı borçlunun malvarlığı üzerinde geçici hukuki koruma sağlanmasını istemesine imkân tanıyan bir kurumdur.
Özellikle ödenmeyen faturalar, karşılıksız çekler, senet alacakları, ticari borçlar ve tazminat talepleri nedeniyle alacaklı ile borçlu arasında uyuşmazlık yaşandığında gündeme gelir.
Bir şirketten 2 milyon TL alacağı bulunan kişinin, dava sonuçlanıncaya kadar borçlunun taşınmazlarını devretmesinden veya banka hesaplarındaki paraları başka yerlere aktarmasından endişe ettiğini düşünelim.
Alacaklı, kanunda belirtilen koşullar gerçekleşmişse mahkemeden ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyebilir.
Ancak ihtiyati haciz kararı verilmesi, alacaklının davayı kazandığı veya parayı hemen tahsil edebileceği anlamına gelmez.
İhtiyati haciz, esas olarak alacağın gelecekte tahsil edilebilmesi amacıyla uygulanan geçici bir koruma tedbiridir.
2026 yılı itibarıyla ihtiyati haczin temel hukuki dayanağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257–268. maddeleridir.
Bu düzenlemelerde ihtiyati haczin şartları, görevli ve yetkili mahkeme, teminat, kararın uygulanması, tamamlayıcı işlemler ve itiraz usulü açıklanmaktadır.
İhtiyati haciz işlemlerinde süreler özellikle önemlidir:
Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verilmesinden itibaren 10 gün içinde kararın icrasını istemelidir.
Borçlu, kanuni koşullarla 7 gün içinde ihtiyati hacze itiraz edebilir.
Dava veya takip başlamadan önce uygulanan ihtiyati hacizden sonra, alacaklının kanunda belirtilen başlangıç tarihinden itibaren 7 gün içinde takip başlatması veya dava açması gerekir.
Bu sürelerin başlangıçları ve sonuçları birbirinden farklıdır.
Ayrıca ihtiyati haciz kararının verilmesi için her olayda borçlunun mal kaçırdığının ispatlanması gerektiği düşüncesi de doğru değildir. Vadesi gelmiş, rehinle teminat altına alınmamış para alacakları açısından kanuni şartlar farklıdır.
Bu rehberde ihtiyati haciz şartları, banka hesabına ihtiyati haciz, çek ve senet alacaklarında ihtiyati haciz, fatura alacakları, mahkeme kararı, teminat oranı, mal kaçırma, alacağın ispatı, icra takibi, 7 ve 10 günlük süreler, ihtiyati hacze itiraz, teminat karşılığı kaldırma ve haksız ihtiyati haciz nedeniyle tazminat ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır.
1. İhtiyati Haciz Nedir?
İhtiyati haciz, para alacağının gelecekteki tahsilini güvence altına almak amacıyla borçlunun haczedilebilir malvarlığı değerleri üzerine geçici haciz konulmasıdır.
İhtiyati haciz kararı, esas alacağın varlığı hakkında nihai hüküm değildir.
İhtiyati haciz neden istenir?
Alacaklı, yargılama veya takip süreci devam ederken tahsil edebileceği malvarlığının ortadan kalkması riskini azaltmak isteyebilir.
İhtiyati haciz doğrudan para tahsili sağlar mı?
Hayır.
Malvarlığının geçici olarak haczedilmesiyle paranın alacaklıya ödenmesi farklı aşamalardır.
2. İhtiyati Haczin Hukuki Dayanağı
İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesi, ihtiyati haciz istenebilecek para alacaklarını düzenlemektedir.
Kanuna göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun veya üçüncü kişinin elinde bulunan haczedilebilir mallar, alacaklar ve haklar üzerine ihtiyati haciz konulmasını isteyebilir.
Henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ise daha sınırlı şartlar öngörülmüştür.
Her türlü alacak için ihtiyati haciz olur mu?
İhtiyati haciz esas olarak para alacaklarına ilişkindir.
Bir malın mülkiyetinin devri veya belirli davranışın önlenmesi gibi taleplerde ihtiyati tedbir hükümleri gündeme gelebilir.
3. İhtiyati Haciz Şartları Nelerdir?
İhtiyati haciz için başlıca şu koşulların incelenmesi gerekir:
Korunmak istenen bir para alacağının bulunması.
Alacağın kural olarak rehinle güvence altına alınmamış olması.
Alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması.
Mahkemeye alacak ve gerektiğinde haciz sebepleri hakkında yeterli delil gösterilmesi.
Gerekiyorsa teminat yatırılması.
Talebin görevli ve yetkili mahkemeye yöneltilmesi.
Borçlu mutlaka mal kaçırmış olmalı mı?
Hayır.
Vadesi gelmiş, rehinle temin edilmemiş para alacağı bakımından borçlunun mal kaçırma hazırlığında bulunması genel ve zorunlu koşul değildir.
Alacak kesinleşmiş olmalı mı?
İhtiyati haciz için alacağın daha önce kesinleşmiş mahkeme kararıyla belirlenmiş olması her durumda gerekmez.
Ancak mahkemeye alacağın varlığı hakkında kanaat oluşturabilecek deliller sunulmalıdır.
4. Vadesi Gelmiş Alacakta İhtiyati Haciz
Muaccel alacak, kural olarak ödeme zamanı gelmiş alacaktır.
Örneğin ödeme tarihi geçmiş bir bonodan veya teslimi yapılmış mallara ilişkin vadesi gelmiş ticari alacaktan dolayı ihtiyati haciz talebi gündeme gelebilir.
Faturanın vadesi dolmuşsa ihtiyati haciz alınabilir mi?
Diğer koşulların da bulunması hâlinde mümkündür.
Ancak faturanın düzenlenmiş olmasıyla alacağın tartışmasız biçimde doğmuş olması aynı şey değildir.
Borçlu mal kaçırmasa da karar verilebilir mi?
Vadesi gelmiş ve rehinle güvence altına alınmamış para alacağında, mahkemenin öncelikle alacağa ve diğer kanuni koşullara ilişkin değerlendirme yapması gerekir.
5. Vadesi Gelmemiş Borç İçin İhtiyati Haciz
İİK 257, henüz ödeme zamanı gelmemiş borçlar bakımından ihtiyati haczi yalnızca belirli durumlarda mümkün kılar.
Bunlar:
Borçlunun belirli yerleşim yerinin bulunmaması.
Borçlunun yükümlülüklerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye veya kaçırmaya hazırlanması.
Borçlunun bu amaçla kaçması veya kaçmaya hazırlanması.
Borçlunun alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemler yapması.
Vadesi gelmeden ihtiyati haciz neden daha zor?
Alacak henüz ödenebilir hâle gelmediğinden, kanun ek güvence koşulları aramaktadır.
Şirket malvarlığını devrediyorsa
Devirlerin amacı, zamanı ve borçla bağlantısı değerlendirilmelidir.
Her malvarlığı devri otomatik olarak hileli işlem sayılmaz.
6. Mal Kaçırma Nedeniyle İhtiyati Haciz
Borçlunun mallarını alacaklılardan kaçırmaya yönelik davranışları, özellikle vadesi gelmemiş alacaklar bakımından önemlidir.
Mal kaçırma nasıl ispatlanır?
Hukuka uygun elde edilmiş tapu kayıtları, şirket işlemleri, para transferleri, yazışmalar ve diğer belgeler kullanılabilir.
Borçlunun arabasını satması yeterli mi?
Her durumda hayır.
Satışın ekonomik gerekçesi ve alacaklıdan mal kaçırma amacı değerlendirilmelidir.
7. İhtiyati Haciz için Yaklaşık İspat
İİK 258'e göre alacaklı, alacağı ve gerektiğinde ihtiyati haciz sebepleri konusunda mahkemede kanaat oluşturacak deliller göstermelidir.
İhtiyati haciz geçici koruma olduğundan, esas davada aranan ispat düzeyiyle birebir aynı değerlendirme yapılmaz.
Sadece alacaklı beyanı yeterli mi?
Kural olarak somut deliller önemlidir.
Hangi belgeler kullanılabilir?
Çek, bono, sözleşme, fatura, cari hesap kayıtları, teslim belgeleri, borç ikrarı veya ilgili diğer yazılı deliller kullanılabilir.
Mahkeme alacağı kesin olarak belirler mi?
İhtiyati haciz aşamasında esas alacağın nihai biçimde karara bağlanması amaçlanmaz.
8. Çek Alacağı için İhtiyati Haciz
Çek alacakları, ihtiyati haciz uygulamasında sık karşılaşılan uyuşmazlıklardandır.
Ancak çekin hukuki niteliği, ibraz koşulları, taraflar arasındaki ilişki ve alacağın muacceliyeti değerlendirilmelidir.
Karşılıksız çekle ihtiyati haciz alınır mı?
Kanuni koşullarla mümkün olabilir.
Çek hakkında ayrıca icra takibi başlatılabilir mi?
Kambiyo senetlerine özgü takip hükümleri uygulanabilir.
İhtiyati haciz, kambiyo takibinin yerini kendiliğinden almaz.
9. Senet ve Bono için İhtiyati Haciz
Vadesi gelmiş bono, alacağın varlığını ve niteliğini destekleyen önemli bir belge olabilir.
Senetle ihtiyati haciz nasıl istenir?
Senet ve ilgili diğer belgeler sunularak görevli ve yetkili mahkemeye başvurulur.
Vadesi gelmemiş senette ihtiyati haciz olur mu?
İİK 257'nin vadesi gelmemiş alacaklar için aradığı özel koşullar değerlendirilir.
10. Fatura ve Cari Hesap Alacağında İhtiyati Haciz
Ödenmeyen ticari faturalar ve cari hesap borçları ihtiyati hacze konu olabilir.
Ancak bu alacaklarda borçlunun malı veya hizmeti teslim aldığı, borcun doğduğu ve ödeme zamanının geldiği gibi hususlar önem taşır.
Tek fatura yeterli mi?
Her olayda değil.
Mahkemenin kanaat oluşturması için sevk irsaliyesi, teslim tutanağı, sözleşme, mutabakat veya başka kayıtlar gerekebilir.
İtiraz edilmiş faturada ihtiyati haciz alınabilir mi?
İtirazın içeriği ve diğer deliller değerlendirilir.
Alacağın tartışmalı olması, bütün hâllerde ihtiyati haczi otomatik olarak imkânsız kılmaz.
11. Tazminat Alacağı için İhtiyati Haciz
Para olarak istenen tazminat alacakları da somut koşullarda ihtiyati haciz talebine konu olabilir.
Trafik kazası tazminatı için ihtiyati haciz mümkün mü?
Alacağın hukuki niteliği, doğumu, muacceliyeti ve sunulan delillere göre değerlendirilebilir.
Manevi tazminatta ihtiyati haciz olur mu?
Bu konuda talebin belirlenebilirliği, muacceliyet ve yargısal uygulama önem taşır.
Her manevi tazminat talebinde otomatik ihtiyati haciz kararı verileceği söylenemez.
12. Banka Hesabına İhtiyati Haciz Konulabilir mi?
Evet.
Kanuni koşullarla borçlunun banka nezdindeki haczedilebilir alacakları üzerinde ihtiyati haciz uygulanması gündeme gelebilir.
Banka hesabındaki bütün para alınır mı?
İhtiyati haczin kapsamı, kararın belirttiği alacak miktarı, haczedilebilirlik kuralları ve üçüncü kişi ilişkileri önemlidir.
Banka hesabına haciz gelince para doğrudan alacaklıya mı geçer?
Hayır.
İhtiyati haciz, paranın kesin olarak alacaklıya ödenmesi anlamına gelmez.
Maaş hesabına ihtiyati haciz olur mu?
Ücret ve diğer gelirlerin haczedilebilirliği, ilgili kanuni sınırlamalara tabidir.
13. Eve veya Arsaya İhtiyati Haciz
Borçlunun haczedilebilir taşınmazları üzerine ihtiyati haciz uygulanabilir.
Tapuya ihtiyati haciz şerhi konulur mu?
Uygun koşullarda taşınmazın siciline ilgili haciz kaydı işlenebilir.
İhtiyati haciz bulunan ev hemen satılır mı?
Hayır.
İhtiyati haciz, tek başına doğrudan satış aşamasına geçilmesini sağlamaz.
Aile konutunda durum farklı mı?
Taşınmazın haczedilebilirliği, meskeniyet iddiaları ve diğer hukuki korumalar somut duruma göre incelenmelidir.
14. Araç Üzerine İhtiyati Haciz
Borçlunun haczedilebilir aracının ihtiyaten haczedilmesi mümkündür.
Araç hemen trafikten çekilir mi?
İhtiyati haczin uygulanma biçimi, muhafaza kararları ve ilgili icra kuralları önemlidir.
Araç üzerindeki haciz nasıl kaldırılır?
İlgili mahkeme kararı, teminat, borcun durumu veya haczin hükümsüz kalması gibi sebepler değerlendirilir.
15. İhtiyati Haciz Hangi Mahkemeden İstenir?
İİK 258'e göre ihtiyati hacze, İİK 50 kapsamında yetkili mahkeme tarafından karar verilir.
Görevli mahkeme ise uyuşmazlığın temel hukuki niteliğine göre belirlenir.
Ticari alacakta hangi mahkeme?
Uyuşmazlık ticari dava niteliğindeyse kural olarak asliye ticaret mahkemesi görevli olabilir.
Adi alacakta hangi mahkeme?
Özel görev düzenlemesi bulunmadığında asliye hukuk mahkemesi gündeme gelebilir.
Her ihtiyati haciz talebi icra mahkemesine mi yapılır?
Hayır.
İhtiyati haciz kararını veren mahkemeyle haczin uygulanmasına ilişkin şikâyetleri inceleyen icra mahkemesinin görevleri farklıdır.
16. İhtiyati Haciz Nasıl Talep Edilir?
Alacaklı, ilgili para alacağının dayanağını, tutarını ve ihtiyati haciz şartlarını açıklayan dilekçeyle mahkemeye başvurur.
Dilekçede neler bulunmalı?
Tarafların bilgileri, alacağın miktarı, muacceliyet durumu, hukuki dayanak, deliller ve talep açıklanmalıdır.
Borçlunun mallarını tek tek yazmak zorunlu mu?
Talebin ve kararın kapsamı bakımından ilgili malvarlığı bilgilerinin sunulması yararlı olabilir.
Ancak somut kararın uygulanma şekli ve kanuni haciz kuralları dikkate alınır.
İhtiyati haciz davası mı, talep mi?
İhtiyati haciz, esas alacağın tahsiline ilişkin davadan bağımsız olarak da istenebilen geçici hukuki koruma talebidir.
17. Borçlu Dinlenmeden İhtiyati Haciz Kararı Verilir mi?
Evet.
İİK 258'e göre mahkeme, ihtiyati haciz talebini değerlendirirken tarafları dinleyip dinlememekte serbesttir.
Borçlu haberdar olmadan haciz uygulanabilir mi?
Kanuni koşullarla mümkündür.
Borçlunun savunma hakkı ortadan kalkar mı?
Hayır.
İİK 265 kapsamında ilgili koşullarda ihtiyati hacze itiraz hakkı bulunmaktadır.
18. İhtiyati Hacizde Teminat Şartı
İİK 259'a göre ihtiyati haciz isteyen alacaklı, haksız ihtiyati haciz nedeniyle borçlunun veya üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlar için kural olarak teminat göstermek zorundadır.
Teminat neden alınır?
Geçici koruma tedbirinin haksız çıkması hâlinde meydana gelebilecek zararların karşılanmasını güvence altına almak amacıyla alınır.
Mahkeme teminat istemeyebilir mi?
Alacak bir mahkeme ilamına dayanıyorsa teminat aranmaz.
Alacak ilam niteliğinde belgeye dayanıyorsa teminatın gerekip gerekmediğine mahkeme karar verir.
Her alacaklı mutlaka teminat yatırır mı?
Hayır.
İİK 259'daki ayrımlar önemlidir.
19. İhtiyati Haciz Teminat Oranı Yüzde Kaç?
Kanunda bütün ihtiyati haciz talepleri için sabit bir yüzde 15 veya yüzde 20 teminat oranı bulunmamaktadır.
Mahkeme, somut olayın özelliklerine göre teminat konusunda değerlendirme yapar.
Teminat mutlaka nakit mi olmalı?
Teminatın biçimi, ilgili mevzuat ve mahkeme kararına göre belirlenir.
Teminat sonradan geri alınır mı?
İlgili tedbirin sona ermesi ve kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde teminatın iadesi gündeme gelebilir.
20. İhtiyati Haciz Kararı Kaç Günde Uygulanmalı?
İİK 261 uyarınca alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde icra dairesinden kararın uygulanmasını istemek zorundadır.
Bu süre, kararın alacaklıya tebliğinden değil, kanundaki ifadeyle karar tarihinden hareketle değerlendirilir.
10 günlük süre kaçırılırsa ne olur?
İhtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.
Kararın çıkması yeterli mi?
Hayır.
Kararın uygulanmasının süresinde istenmesi gerekir.
21. İhtiyati Haciz Nasıl Uygulanır?
İhtiyati haciz kararı icra dairesi aracılığıyla uygulanır.
İİK 261, haczin uygulanmasında ilgili genel haciz hükümlerine atıf yapar.
Kararı hangi icra dairesi uygular?
Alacaklı, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden uygulama istemelidir.
Borçlunun malları başka şehirdeyse
Haczin uygulanmasında icra daireleri arasındaki hukuki yardım ve ilgili usuller gündeme gelebilir.
Uygulama sırasında tutanak tutulur mu?
Evet.
İİK 262, ihtiyati haciz tutanağı ve bildirim işlemlerine ilişkin hükümler içermektedir.
22. İhtiyati Hacizden Sonra 7 Günlük Süre
İİK 264 uyarınca dava veya takip başlamadan önce ihtiyati haciz uygulatmış alacaklı, haczin uygulanmasından; haciz kendisi hazır bulunmadan yapılmışsa tutanağın kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde dava açmalı veya takip başlatmalıdır.
Bu işlem, ihtiyati haczi tamamlayan aşamadır.
Haciz kararı alındıktan sonra hiçbir şey yapılmazsa
İlgili 10 günlük uygulama ve 7 günlük tamamlama süreleri kaçırılırsa ihtiyati haciz hükümsüz kalabilir.
7 gün içinde dava açmak zorunlu mu?
Alacaklı, kanunun ilgili hükmü çerçevesinde dava açmak veya takip başlatmak arasında uygun yolu değerlendirebilir.
Bu süre karar tarihinden mi başlar?
Hayır.
Buradaki 7 günlük sürenin başlangıcı, kararın uygulanmasına veya haciz tutanağının alacaklıya tebliğine bağlıdır.
23. İhtiyati Hacizden Sonra Borçlu İcra Takibine İtiraz Ederse
İİK 264, ihtiyati haczi tamamlayan takip sırasında borçlunun ödeme emrine itiraz etmesi hâlinde özel süreler öngörmektedir.
İcra takibi durursa ihtiyati haciz de sona erer mi?
Takibin durması ile ihtiyati haczin hukuki kaderi aynı şey değildir.
Kanundaki tamamlayıcı işlemlerin süresinde yapılması gerekir.
Alacaklı ne yapmalı?
İİK 264'te öngörülen koşullarda, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 7 gün içinde itirazın kaldırılması talebinde bulunulması veya mahkemede dava açılması gerekmektedir.
Genel itirazın iptali süresiyle aynı mı?
Hayır.
İhtiyati haczin korunmasına ilişkin özel 7 günlük süre, genel takip hukuku kurallarıyla karıştırılmamalıdır.
24. İhtiyati Hacze İtiraz Nasıl Yapılır?
İİK 265, ihtiyati hacze itirazın usulünü düzenler.
Borçlu, kanuni şartlarla ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine veya teminata karşı itiraz edebilir.
İtiraz nereye yapılır?
İhtiyati haciz kararını veren mahkemeye başvurulur.
Her konuda itiraz edilebilir mi?
İİK 265'teki özel itiraz incelemesinin kapsamı sınırlıdır.
Haczin uygulanması sırasında icra dairesinin yaptığı işlemlere ilişkin şikâyetler ayrı bir yola tabi olabilir.
25. İhtiyati Hacze İtiraz Süresi Kaç Gün?
Borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararına karşı ilgili başlangıç tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir.
Borçlu haczin uygulanması sırasında hazırsa süre haczin uygulanmasından; hazır değilse haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren hesaplanır.
Kararın tebliğinden itibaren mi?
İİK 265'te öngörülen özel başlangıç kuralları dikkate alınmalıdır.
Üçüncü kişiler itiraz edebilir mi?
Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendikleri tarihten itibaren 7 gün içinde kanunda belirtilen sebeplerle itiraz edebilir.
26. İhtiyati Hacze Hangi Sebeplerle İtiraz Edilir?
Borçlunun ileri sürebileceği itiraz sebepleri kanunda belirlenmiştir.
Alacağın muaccel olmadığı iddiası
Haczin kanuni şartlarını etkileyebilecek bir husus olarak değerlendirilebilir.
Mahkemenin yetkisiz olduğu iddiası
İİK 265 kapsamında mahkemenin yetkisine ilişkin itiraz mümkündür.
Teminatın yetersiz olması
İlgili koşullarla teminat yönünden itiraz gündeme gelebilir.
Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olması
Malın mülkiyeti ve haczin uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklar, ilgili istihkak ve şikâyet hükümlerini de gündeme getirebilir.
27. İhtiyati Hacze İtiraz Edilince Haciz Kalkar mı?
Hayır.
İtirazın yapılmış olması, ihtiyati haczin kendiliğinden sona ermesine neden olmaz.
Mahkeme, itirazı kabul ederek kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.
İstinaf başvurusu haczi durdurur mu?
İİK 265 uyarınca ihtiyati hacze itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf mümkündür.
Ancak istinaf başvurusu, ihtiyati haczin icrasını kendiliğinden durdurmaz.
İhtiyati haciz kararı kesin hüküm mü?
Hayır.
Geçici koruma niteliğindedir.
28. Teminat Gösterilerek İhtiyati Haciz Kaldırılır mı?
İİK 266 kapsamında borçlu, ilgili koşullarla teminat göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını isteyebilir.
Banka teminat mektubu verilebilir mi?
Teminatın hukuken uygunluğu ve kabulü ilgili düzenlemelere göre değerlendirilir.
Teminat gösterilince borç silinir mi?
Hayır.
Teminat, alacağın hukuki varlığını ortadan kaldırmaz.
Hangi merciye başvurulur?
İhtiyati haciz kararının infaz edilip edilmediğine ve kanundaki özel görev ayrımına göre başvurulacak merci belirlenir.
29. İhtiyati Haciz ile İhtiyati Tedbir Arasındaki Fark
İhtiyati haciz, esas itibarıyla para alacaklarının korunmasına yöneliktir.
İhtiyati tedbir ise HMK 389 ve devamındaki hükümler kapsamında farklı hak ve uyuşmazlıklarda geçici koruma sağlar.
Borçlunun evine ihtiyati tedbir mi, haciz mi konulur?
Talebin konusu önemlidir.
Bir para alacağını güvenceye almakla taşınmazın mülkiyetine ilişkin uyuşmazlıkta geçici koruma istemek farklı hukuki durumlardır.
İkisi birlikte istenebilir mi?
Somut uyuşmazlığın konusu ve kanuni şartlara göre değerlendirilmelidir.
30. İhtiyati Haciz için Arabuluculuk Zorunlu mu?
Dava açılmadan önce bağımsız olarak yapılan ihtiyati haciz talebi bakımından, sırf ticari alacakla ilgili olduğu için önce arabuluculuğa başvurulması zorunlu değildir.
Ancak sonradan açılacak esas alacak davası dava şartı arabuluculuğa tabi olabilir.
Ticari alacak davasında durum nedir?
Ticari para alacağı veya tazminat davası açılacaksa ilgili arabuluculuk kuralları değerlendirilmelidir.
Arabuluculuk süreci 7 günlük süreyi etkiler mi?
6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesindeki düzenleme uyarınca, ihtiyati haciz sonrası dava açmaya ilişkin ilgili sürenin işlemesine arabuluculuk başvurusunun etkisi olabilir.
Ancak kararın uygulanması için öngörülen 10 günlük süreyle, dava açmaya ilişkin 7 günlük süre aynı değildir.
Arabuluculuğa başvurmak bütün ihtiyati haciz sürelerini durdurur mu?
Hayır.
Her süre bakımından özel kanuni hüküm esas alınmalıdır.
31. İhtiyati Haciz Konkordatodan Nasıl Etkilenir?
Konkordato mühleti, alacaklıların haciz ve takip yollarını önemli ölçüde etkileyebilir.
İİK 294 uyarınca mühlet sırasında takip yasağı ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmasına ilişkin sınırlamalar bulunmaktadır.
Konkordato ilan eden şirkete ihtiyati haciz uygulanabilir mi?
Mühlet kararının hukuki etkileri ve İİK 294'teki sınırlamalar değerlendirilmelidir.
Önceden konulan ihtiyati haciz ne olur?
Haczin niteliği, hangi aşamada bulunduğu ve konkordato kararı ayrıca değerlendirilir.
Konkordato ile ihtiyati haciz aynı şey mi?
Hayır.
Konkordato borçların yeniden yapılandırılması; ihtiyati haciz ise bir para alacağının geçici güvence altına alınmasıyla ilgilidir.
32. Haksız İhtiyati Haciz Nedeniyle Tazminat
İİK 259'a göre ihtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıkması hâlinde borçlu veya üçüncü kişilerin bu nedenle uğradığı zararlardan sorumlu olabilir.
Haksız haciz nedeniyle tazminat istenir mi?
Kanuni koşullarla mümkündür.
Banka hesabım haksız yere bloke edildi
Haczin dayanağı, hukuka uygunluğu ve ortaya çıkan zarar araştırılmalıdır.
Manevi tazminat da istenebilir mi?
Somut olayda manevi tazminatın kendi hukuki koşullarının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir.
33. İhtiyati Haciz Kararının Kaldırılması
İhtiyati haciz çeşitli sebeplerle sona erebilir.
Bunlar arasında:
Mahkemece kaldırılması.
Teminat karşılığında kaldırılması.
Alacaklının 10 günlük uygulama süresini kaçırması.
İİK 264'teki tamamlayıcı işlemlerin süresinde yapılmaması.
Esas yargılamanın sonucuna bağlı hukuki nedenler.
bulunabilir.
Borç ödenirse ihtiyati haciz kalkar mı?
Borcun ödendiği ve ilgili yasal işlemlerin tamamlandığı durumlarda haczin kaldırılması gündeme gelebilir.
Alacaklı davayı kaybederse
İİK 264'teki hükümsüzlük ve varsa haksız haciz nedeniyle zarar sorumluluğu önem kazanır.
34. İhtiyati Haciz Masrafları (2026)
İhtiyati haciz talebinde yargı harçları, gider avansı, teminat ve icra uygulama masrafları gündeme gelebilir.
İhtiyati haciz kaç TL?
Tek bir sabit miktar bulunmamaktadır.
Alacağın tutarı, mahkemenin teminat kararı ve gerekli icra işlemleri önemlidir.
Teminat yüzde 15 mi?
Kanunda bütün dosyalar için zorunlu yüzde 15 teminat oranı düzenlenmemiştir.
Avukat tutmak zorunlu mu?
Genel olarak avukatla temsil zorunlu değildir.
Ancak sürelerin kısa olması ve ihtiyati haciz şartlarının teknik özellikleri nedeniyle hukuki değerlendirme önemlidir.
35. İhtiyati Hacizde Örnek Olay
Bir işletmenin başka bir şirketten 750.000 TL tutarında, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş ticari alacağı bulunduğunu varsayalım.
Alacaklı, ticari sözleşme, teslim tutanakları ve ödeme kayıtlarıyla alacağını mahkemeye sunabilir.
Mahkeme, ilgili şartların gerçekleştiğine kanaat getirirse teminat konusunu da değerlendirerek ihtiyati haciz kararı verebilir.
Kararın verildiği tarihten itibaren alacaklının 10 gün içinde uygulanmasını istemesi gerekir.
Dava veya takip öncesinde haciz uygulandıysa İİK 264'teki özel 7 günlük tamamlama süresi ayrıca önemlidir.
Borçlu, koşulları varsa ihtiyati hacze 7 gün içinde itiraz edebilir.
Bu örnekte 750.000 TL alacağın bulunması, mahkemenin ihtiyati haciz talebini mutlaka kabul edeceği anlamına gelmez.
36. İhtiyati Hacizde Sık Yapılan Hatalar
İhtiyati haciz işlemlerinde en sık yapılan hata, kararın alınmasının alacağın tahsili için yeterli olduğunun düşünülmesidir.
Oysa kararın uygulanması ve tamamlanması için ayrı süreler vardır.
Özellikle şu ayrımlara dikkat edilmelidir:
İhtiyati haciz ile kesin haciz.
İhtiyati haciz ile ihtiyati tedbir.
Alacağın muaccel olması ile borçlunun mal kaçırması.
Yaklaşık ispat ile nihai ispat.
Kararın verilmesinden sonraki 10 günlük süre ile hacizden sonraki 7 günlük süre.
Borçlunun 7 günlük itirazı ile alacaklının 7 günlük tamamlama işlemleri.
Haciz kararı ile alacağın kesinleşmesi.
Hacze itiraz ile icra memurunun işlemine şikâyet.
Teminat gösterilmesi ile borcun ödenmesi.
Dava şartı arabuluculuk ile bağımsız ihtiyati haciz talebi.
Haksız ihtiyati haciz ile haksız icra takibi.
Konkordato mühletinin etkileri ile normal icra takibinin sonuçları.
37. İhtiyati Haciz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
İhtiyati haciz nedir?
Para alacağının tahsilini güvence altına almak amacıyla borçlunun haczedilebilir malvarlığı değerleri üzerine konulan geçici hacizdir.
İhtiyati haciz şartları nelerdir?
Kural olarak rehinle güvence altına alınmamış, vadesi gelmiş para alacağı ve mahkemede kanaat oluşturacak deliller gerekir.
Mal kaçırma şart mı?
Vadesi gelmiş para alacaklarında her durumda şart değildir.
Vadesi gelmemiş borç için ihtiyati haciz olur mu?
İİK 257'de belirtilen özel koşullarla mümkün olabilir.
İhtiyati haciz kaç günde alınır?
Mahkemenin iş yüküne ve delillere göre değişir. Kanunda her dosya için geçerli tek karar süresi bulunmamaktadır.
İhtiyati haciz kaç gün içinde uygulanır?
Kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde uygulanması istenmelidir.
İhtiyati hacizden sonra dava açma süresi kaç gün?
Dava veya takip öncesi uygulanan hacizde İİK 264 kapsamında kural olarak 7 gündür.
İhtiyati hacze itiraz kaç gün?
İİK 265'teki başlangıç koşullarına göre 7 gündür.
İhtiyati hacze nereye itiraz edilir?
Kararı veren mahkemeye başvurulur.
İtiraz edilince haciz kalkar mı?
Hayır, kendiliğinden kalkmaz.
İstinaf haczi durdurur mu?
İİK 265 kapsamındaki istinaf başvurusu, ihtiyati haczin icrasını kendiliğinden durdurmaz.
İhtiyati haciz teminatı yüzde kaç?
Kanunda bütün dosyalarda uygulanacak sabit bir yüzde belirlenmemiştir.
Teminatsız ihtiyati haciz mümkün mü?
Alacak mahkeme ilamına dayanıyorsa teminat aranmaz. Diğer kanuni durumlar ayrıca değerlendirilir.
Banka hesabına ihtiyati haciz konulur mu?
Kanuni koşullarla mümkündür.
Maaş hesabına ihtiyati haciz konulur mu?
Haczedilebilirlik ve ücretin korunmasına ilişkin kanuni sınırlamalar dikkate alınır.
Ev üzerine ihtiyati haciz konulur mu?
Haczedilebilir taşınmazlar bakımından mümkündür.
Araç üzerine ihtiyati haciz olur mu?
Evet, kanuni koşullarla olabilir.
Karşılıksız çek için ihtiyati haciz alınır mı?
Çekin durumu ve diğer kanuni şartlara göre mümkün olabilir.
Senetle ihtiyati haciz alınır mı?
Uygun koşullarda mümkündür.
Faturaya dayanarak ihtiyati haciz alınır mı?
Diğer delillerle birlikte alacağın varlığı ve muacceliyeti değerlendirilebilir.
İhtiyati haciz için arabuluculuk şart mı?
Dava öncesinde bağımsız ihtiyati haciz talebi bakımından zorunlu değildir. Esas dava için farklı kurallar olabilir.
İhtiyati haciz hangi mahkemeden istenir?
Alacağın niteliğine göre görevli ve İİK 50 kapsamında yetkili mahkemeden istenir.
İhtiyati haciz kesin hacze dönüşür mü?
İİK 264'teki koşulların gerçekleşmesi hâlinde dönüşebilir.
İhtiyati haciz teminatla kaldırılır mı?
Kanuni koşullarla mümkündür.
Haksız ihtiyati haciz nedeniyle tazminat alınabilir mi?
İİK 259 kapsamındaki şartlarla mümkün olabilir.
İhtiyati haciz konkordatoda uygulanabilir mi?
Konkordato mühletindeki takip ve haciz sınırlamaları dikkate alınmalıdır.
38. Sonuç
İhtiyati haciz, para alacağının gelecekte tahsil edilmesini güvence altına almak amacıyla kullanılan önemli bir geçici hukuki koruma yöntemidir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257–268. maddeleri, ihtiyati haczin temel hukuki çerçevesini oluşturmaktadır.
Vadesi gelmiş ve rehinle güvence altına alınmamış para alacaklarında borçlunun mutlaka mal kaçırma hazırlığında bulunması şart değildir. Buna karşılık vadesi gelmemiş alacaklar için kanunda belirtilen özel koşulların bulunması gerekir.
İhtiyati haciz için alacağın varlığına ilişkin yeterli deliller sunulmalı, gerektiğinde teminat gösterilmeli ve kararın uygulanması süresi takip edilmelidir.
Alacaklının dikkat etmesi gereken önemli süre, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde icrasını isteme yükümlülüğüdür.
Dava veya takip başlamadan önce uygulanan ihtiyati hacizde İİK 264 kapsamındaki 7 günlük tamamlayıcı işlem süresi ayrıca önemlidir.
Borçlu ise İİK 265'teki koşullarla 7 gün içinde ihtiyati hacze itiraz edebilir.
İhtiyati haciz, alacağın kesinleşmesi veya doğrudan tahsil edilmesi anlamına gelmez. Alacaklı, esas dava ve takip işlemlerini de uygun usulle yürütmelidir.
Sonuç olarak ihtiyati haciz talebinde veya bu karara karşı yapılacak başvurularda alacağın muacceliyeti, deliller, teminat, mahkemenin görev ve yetkisi, haczin uygulanması ve yedi ile on günlük sürelerin doğru hesaplanması büyük önem taşımaktadır.
Bu makale 4 Kasım 2026 tarihi itibarıyla genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İhtiyati haciz işlemlerinde kanuni sürelerin başlangıcı, ilgili kararın ve haciz tutanağının durumu, alacağın türü ve mahkeme işlemlerine göre değişebilir. İçerik kişiye özel hukuki danışmanlık yerine geçmez.


