İş Kazası Tazminatı Nasıl Alınır? SGK Bildirimi, Kusur ve Dava Süreci

İş Kazası Tazminatı Nasıl Alınır? SGK Bildirimi, Kusur ve Dava Süreci

İş kazası tazminatı, çalışanın işyerinde veya kanunen iş kazası sayılan bir olay sonucunda bedensel ya da ruhsal zarara uğraması nedeniyle, hukuki koşullar gerçekleştiğinde sorumlu kişilerden talep edebileceği maddi ve manevi tazminatı ifade eder.

İş kazası yalnızca fabrikada makineye el kaptırılması, inşaattan düşme veya iş makinesiyle yaralanma gibi ağır olaylarla sınırlı değildir. İşveren tarafından sağlanan servis aracında meydana gelen kaza, görev sırasında yaşanan trafik kazası veya işyerinde gerçekleşen başka bir olay da kanuni koşullarla iş kazası sayılabilir.

2026 yılı itibarıyla iş kazalarının sosyal güvenlik hukuku bakımından temel dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesidir. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği sorumlulukları ise başta 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesinde düzenlenmiştir.

İş kazası geçiren çalışanın sosyal güvenlik hakları ile işverenden isteyebileceği tazminatlar birbirinden farklıdır.

Örneğin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması, işçinin ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açamayacağı anlamına gelmez. Ancak SGK tarafından yapılan ödemelerin tazminat hesabına etkisi ayrıca değerlendirilir.

Aynı şekilde bir olayın SGK tarafından iş kazası sayılması, işverenin bütün zarardan otomatik olarak sorumlu olduğu anlamına gelmez. İşverenin yükümlülükleri, kusur, illiyet bağı, çalışanın davranışı ve diğer sorumluluk koşulları birlikte incelenmelidir.

İş kazası tazminatında üç konu özellikle önemlidir: Kazanın hukuken iş kazası sayılması, zarardan kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi ve tazminat miktarının somut verilerle hesaplanması.

Bu rehberde iş kazasının tanımı, SGK'ya bildirim süresi, sigortasız çalışanların hakları, işverenin kusuru, maluliyet oranı, maddi ve manevi tazminat, ölümlü iş kazalarında destekten yoksun kalma tazminatı, arabuluculuk, zamanaşımı ve dava süreci 2026 yılı mevzuatı çerçevesinde açıklanmaktadır.

1. İş Kazası Nedir?

İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesinde belirtilen durumlarda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen zarara uğratan olaydır.

Bir olayın iş kazası sayılması bakımından yalnızca kazanın nerede meydana geldiğine bakılmaz. İşveren tarafından yürütülen işle veya kanunda sayılan diğer durumlarla bağlantısı da önemlidir.

Hangi durumlar iş kazası sayılır?

5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında başlıca şu durumlar bulunmaktadır:

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen kazalar.

• İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle yaşanan kazalar.

• İşverenin görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderdiği çalışanın, kanunda belirtilen zamanlarda yaşadığı kazalar.

• Emziren kadın sigortalının mevzuat gereği süt izni kullandığı sırada meydana gelen kazalar.

• İşverenin sağladığı taşıtla işe gidiş geliş sırasında meydana gelen kazalar.

Bununla birlikte her olayda sigortalılık durumu, olayın koşulları ve 5510 sayılı Kanun'daki bağlantı değerlendirilmelidir.

2. İş Kazası ile Normal Kaza Arasındaki Fark Nedir?

İş kazası, sosyal güvenlik mevzuatında özel olarak tanımlanmış bir olaydır.

Çalışanın başına gelen her kaza, yalnızca çalışan olması nedeniyle iş kazası sayılmaz.

Örneğin işçinin hafta sonu kendi aracıyla özel seyahate çıkarken kaza yapması, iş ilişkisiyle bağlantılı başka bir durum bulunmadıkça iş kazası kapsamında değerlendirilmez.

Buna karşılık işveren tarafından verilen görev sırasında meydana gelen trafik kazası, koşullarına göre iş kazası olabilir.

İşyerinde bayılmak iş kazası mıdır?

Olayın gerçekleşme biçimi, sağlık sonuçları ve ilgili mevzuat koşulları değerlendirilmelidir.

İşyerinde meydana gelen sağlık olaylarında, sosyal güvenlik hukuku bakımından iş kazası niteliği ile işverenin tazminat sorumluluğu birbirinden ayrı meselelerdir.

İşyerinde kalp krizi geçirmek iş kazası sayılır mı?

Somut koşullara göre iş kazası olarak değerlendirilebilir.

Ancak iş kazası niteliğinin kabul edilmesi, işverenin kusurlu olduğu veya mutlaka maddi ve manevi tazminat ödeyeceği anlamına gelmez.

3. İş Kazası Geçiren İşçi İlk Olarak Ne Yapmalı?

Kaza sonrasında öncelik, çalışanın sağlık hizmetine ulaşması ve gerekli acil müdahalenin yapılmasıdır.

Hukuki hakların korunması bakımından kazanın nasıl ve nerede gerçekleştiğine ilişkin bilgilerin kaybolmaması da önemlidir.

Kaza sonrasında önemli işlemler

1. Gerekli acil sağlık hizmetine başvurulması.

2. Sağlık kuruluşuna olayın iş kazası olduğunun doğru şekilde bildirilmesi.

3. İşverenin olaydan haberdar edilmesi.

4. İş kazası tutanağı ve varsa olay yeri kayıtlarının korunması.

5. Tanıkların ve ilgili işyeri bilgilerinin belirlenmesi.

6. SGK bildiriminin yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi.

7. Tedavi raporları ve sağlık belgelerinin saklanması.

Bu işlemler, daha sonra kazanın meydana geliş biçimi veya zararın kapsamı hakkında uyuşmazlık çıkması hâlinde önem taşıyabilir.

4. İş Kazası SGK'ya Kaç Gün İçinde Bildirilir?

5510 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre işveren, hizmet akdiyle çalışan sigortalının iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmelidir.

Yetkili kolluk kuvvetlerine bildirim ise derhâl yapılmalıdır.

Üç iş günü nasıl hesaplanır?

SGK'nın resmî açıklamasına göre pazartesi günü meydana gelen bir iş kazasının Kuruma bildirilmesi için normal koşullarda son gün perşembedir.

Çarşamba günü meydana gelen bir kazada ise hafta sonu dikkate alındığında bildirim süresi kural olarak izleyen pazartesi sona erer.

Resmî tatiller ve kanundaki özel durumlar süre hesabında önemlidir.

İşveren bildirimi nasıl yapar?

İşveren, SGK'nın elektronik iş kazası bildirim sistemi veya Kurumun kabul ettiği diğer bildirim yollarını kullanabilir.

Üç günlük süre bütün sigortalılar için aynı mı?

Hayır.

Özellikle 4/b kapsamında kendi adına ve hesabına çalışanlar için bildirim yükümlüsü ve sürenin başlangıcına ilişkin özel kurallar bulunmaktadır.

Bu nedenle bütün çalışan grupları için aynı uygulama esas alınmamalıdır.

5. İş Kazası Bildirilmezse Ne Olur?

İşverenin iş kazasını yasal sürede bildirmemesi, sosyal güvenlik ve idari yaptırımlar bakımından sonuç doğurabilir.

5510 ve 6331 sayılı kanunlardaki özel hükümler değerlendirilmelidir.

Bildirim yapılmazsa işçinin hakkı kaybolur mu?

İşverenin bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemesi, olayın gerçekte iş kazası olup olmadığının incelenmesini kendiliğinden engellemez.

İşçi veya hak sahipleri ilgili kuruma başvurabilir ve gerektiğinde iş kazasının tespiti için hukuki yollara başvurabilir.

İşveren kazayı gizlerse ne yapılabilir?

Sağlık kayıtları, tanık beyanları, kamera görüntüleri, işyeri kayıtları ve diğer belgeler önem taşır.

Olayın SGK tarafından incelenmesi istenebilir.

Gerekli koşullarda ayrıca hukuki ve cezai sorumluluk gündeme gelebilir.

6. Sigortasız İşçi İş Kazası Geçirirse Tazminat Alabilir mi?

Sigortasız çalıştırılma, işverenin kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemesiyle ilgilidir.

Bir kişinin SGK'ya bildirilmemiş olması, gerçekte işçi olarak çalıştığı ve iş kazasına uğradığı yönündeki iddialarının otomatik olarak reddedileceği anlamına gelmez.

Sigortasız işçinin hangi hakları olabilir?

Somut olayda iş ilişkisinin ispatı, sigortalılık durumunun belirlenmesi, iş kazasının tespiti, sosyal güvenlik hakları ve tazminat talepleri gündeme gelebilir.

İş kazası için sigorta girişinin yapılmış olması zorunlu mu?

Fiilî çalışma ilişkisinin ve sigortalılık niteliğinin varlığı önemlidir.

İşverenin işe giriş bildirimini yapmamış olması, kendi başına işçinin tüm yasal korumalardan yoksun kalması sonucunu doğurmaz.

7. Servis Kazası İş Kazası Sayılır mı?

İşveren tarafından sağlanan taşıtla işe gidiş geliş sırasında meydana gelen kazalar, 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında iş kazası olarak değerlendirilebilir.

İşveren servisinde trafik kazası

İşverenin sağladığı servis aracındaki kaza, kanundaki koşullarla iş kazası niteliği taşıyabilir.

Trafik kazasında sürücünün, taşıma şirketinin veya başka bir kişinin kusuru da ayrıca önemlidir.

Kendi arabasıyla işe giderken kaza geçirmek

İşçinin kendi aracıyla sıradan işe gidiş gelişinde meydana gelen kaza, işveren servisinde yaşanan kazayla aynı şekilde değerlendirilmez.

Ancak işverenin verdiği görevin yürütülmesi gibi özel koşullar bulunuyorsa hukuki nitelendirme değişebilir.

8. Görev Sırasında Trafik Kazası

İşçinin işveren tarafından verilen bir görevi yerine getirirken trafik kazası geçirmesi, iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.

Şehir dışı görevde kaza geçirmek

Görevlendirmenin kapsamı, işin yürütümü ve olayın zamanı önemlidir.

İşyeri dışında bulunmak tek başına iş kazası olasılığını ortadan kaldırmaz.

İş kazası tazminatı ile trafik kazası tazminatı birlikte gündeme gelir mi?

Evet.

Bir olay hem iş kazası hem de trafik kazası niteliğinde olabilir.

Ancak farklı sorumlulara karşı yöneltilen taleplerde mükerrer tazminatın önlenmesi ve ilgili sigorta ödemelerinin etkisi değerlendirilmelidir.

9. Uzaktan Çalışırken Geçirilen Kaza İş Kazası mı?

Evden veya başka bir yerden uzaktan çalışmak, iş kazası hükümlerinin bütün olarak uygulanamayacağı anlamına gelmez.

Ancak ev ortamında yaşanan her olay da otomatik iş kazası sayılmaz.

Evden çalışırken yaralanmak

Olayın çalışmayla ve işveren tarafından yürütülen işle bağlantısı araştırılmalıdır.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin uzaktan çalışma koşullarına nasıl uygulanacağı da önemlidir.

10. İşverenin İş Kazasındaki Sorumluluğu

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesi, işverene çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü getirmektedir.

Bu kapsamda risklerin önlenmesi, uygun organizasyon, eğitim, gerekli ekipmanların sağlanması ve alınan tedbirlerin denetlenmesi önemlidir.

İşveren hangi tedbirleri almalıdır?

İşin niteliğine göre risk değerlendirmesi, çalışanların bilgilendirilmesi, eğitim, güvenli ekipman, işin gerektirdiği koruyucu donanım ve uygun çalışma düzeni gibi yükümlülükler gündeme gelir.

İş güvenliği uzmanı bulunması işvereni sorumluluktan kurtarır mı?

Hayır.

6331 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İşçiye eğitim verilmiş olması yeterli mi?

Eğitim önemli bir tedbirdir.

Ancak işverenin diğer gerekli koruma ve denetim yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ayrıca incelenir.

11. İş Kazası Tazminatı Almanın Şartları

İş kazası nedeniyle işverenden tazminat talep edilebilmesi için ilgili sorumluluk koşullarının bulunması gerekir.

Başlıca değerlendirme konuları şunlardır:

• İş kazası niteliğindeki olayın meydana gelmesi.

• Çalışanın veya hak sahiplerinin hukuken tazmin edilebilir zarara uğraması.

• Zararla olay arasında uygun nedensellik bağının bulunması.

• İşverenin veya başka sorumlu kişinin hukuki sorumluluğunu gerektiren koşulların gerçekleşmesi.

• Talebin yasal süreler ve uygun usulle ileri sürülmesi.

SGK'nın bir olayı iş kazası olarak kabul etmesi ile mahkemenin işvereni tazminata mahkûm etmesi farklı değerlendirmelerdir.

12. İş Kazasında Kusur Oranı Nasıl Belirlenir?

İş kazalarında kusur değerlendirmesi; olayın meydana geliş biçimi, işyerindeki riskler, alınması gereken önlemler ve tarafların davranışları üzerinden yapılır.

Çoğu dosyada teknik inceleme gerekir.

Kusur bilirkişi raporu nedir?

İş sağlığı ve güvenliği bakımından gerekli uzmanlığa sahip kişiler tarafından kazanın nedenlerine ve ilgili yükümlülüklere ilişkin değerlendirme yapılabilir.

Ancak bilirkişi raporu, mahkemenin hukuki değerlendirmesinin yerine geçmez.

İşveren yüzde 100 kusurlu olabilir mi?

Evet, somut olayda böyle bir sonuç ortaya çıkabilir.

Ancak bütün iş kazalarında işverenin mutlaka yüzde 100 kusurlu olduğu söylenemez.

13. İşçinin Kusuru Tazminatı Azaltır mı?

İşçinin kendi davranışının kazanın meydana gelmesine etkisi, tazminat hesabında önem taşıyabilir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesi zarar görenin kusurunun tazminata etkisi bakımından önemlidir.

İşçi koruyucu ekipman kullanmadıysa

İşverenin uygun ekipman sağlama, kullanım konusunda eğitim verme ve gerekli denetimi gerçekleştirme yükümlülükleri de değerlendirilir.

Yalnızca ekipmanın kullanılmamış olması, işverenin bütün sorumluluğunun otomatik olarak ortadan kalkması anlamına gelmez.

İşçinin yüzde 20 kusurlu olması ne demektir?

Varsayımsal olarak işçinin zararın doğumunda yüzde 20 oranında kusurlu olduğu kabul edilirse bu oran, ilgili hukuki kurallara göre maddi tazminat hesabını etkileyebilir.

Ancak kusurun etkisi ve diğer indirim nedenleri somut dosyada belirlenir.

14. Kaçınılmaz İş Kazası Nedir?

Kaçınılmazlık, gerekli tüm önlemler alınmış olsa bile olayın önlenememesi iddiasıyla ilgili hukuki ve teknik bir konudur.

Her deprem veya doğal olay kaçınılmazlık mıdır?

Hayır.

İşyeri yapısının güvenliği, alınması gereken önlemler ve olayın özellikleri değerlendirilmelidir.

İşveren “kaza kaçınılmazdı” diyerek tazminattan kurtulur mu?

Yalnızca bu yönde açıklama yapılması yeterli değildir.

Gerçekten kaçınılmaz bir olayın bulunup bulunmadığı, kusur ve illiyet bağı kapsamında değerlendirilir.

15. İş Kazasında Maddi Tazminat Nedir?

Maddi tazminat, iş kazası nedeniyle ortaya çıkan ve hukuk düzenince tazmin edilebilir ekonomik zararların karşılanmasını amaçlar.

Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesi, bedensel zararlar bakımından önemli bir düzenlemedir.

Hangi maddi zararlar istenebilir?

Kanuni koşullarla şu kalemler gündeme gelebilir:

• Tedavi giderleri.

• Kazanç kaybı.

• Çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar.

• Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar.

Hangi zararların ayrıca talep edilebileceği, SGK veya başka kaynaklardan karşılanan ödemeler ve nedensellik bağına göre belirlenir.

16. İş Kazasında Manevi Tazminat Nedir?

Manevi tazminat, bedensel bütünlüğün veya ilgili kişilik haklarının zarar görmesi nedeniyle ortaya çıkan manevi etkilerin hukuken giderilmesine yönelik bir taleptir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi, bedensel zarar ve ölüm hâllerinde manevi tazminat bakımından önemlidir.

Manevi tazminat ne kadar olur?

İş kazalarında bütün kişilere uygulanacak sabit bir manevi tazminat tutarı bulunmamaktadır.

Olayın ağırlığı, yaralanmanın niteliği, tarafların durumu ve hakkaniyet değerlendirmesi önemlidir.

Her iş kazasında manevi tazminat alınır mı?

Hayır.

Manevi tazminatın kanuni koşulları ve sorumluluk ilişkisi değerlendirilmelidir.

17. İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır? (2026)

İş kazası nedeniyle maddi tazminat hesabında yalnızca çalışanın aylık maaşı kullanılmaz.

Zararın niteliğine göre işçinin yaşı, kazancı, çalışma gücü kaybı, kusur oranları, aktif ve pasif dönemler ile ilgili diğer veriler değerlendirilir.

Hesaplamada hangi bilgiler gerekir?

• İşçinin kaza tarihindeki ve ilgili hesap dönemlerindeki kazancı.

• Yaşı ve ekonomik faaliyet bilgileri.

• Sürekli iş göremezlik veya meslekte kazanma gücü kaybı oranı.

• İşveren, işçi ve varsa üçüncü kişilerin kusur durumu.

• Geçici iş göremezlik süresi.

• SGK tarafından sağlanan yardımların hukuken indirime tabi kısmı.

• Zararın türüne göre aktüeryal hesaplama verileri.

Bu nedenle tek bir ücret çarpımıyla kesin tazminat miktarı belirlenemez.

18. İş Kazası Tazminat Hesaplama Örneği

Bir işçinin aylık brüt kazancının 45.000 TL olduğunu, kazadan sonra uzun süre çalışamadığını ve kalıcı iş gücü kaybı yaşadığını varsayalım.

Bu örnekte işçinin gelir kaybı ve gelecekteki çalışma gücü kaybı ayrı ayrı incelenir.

Örneğin üç aylık bir dönemde normal ücret üzerinden hesaplanan brüt kazanç toplamı:

45.000 TL × 3 = 135.000 TL.

Ancak bu tutar iş kazası tazminatı değildir.

Çünkü gerçek hesaplamada o dönemde alınan ödemeler, net gelir değerlendirmesi, iş göremezlik süresi, işverenin hukuki sorumluluğu, kusur ve diğer unsurlar dikkate alınır.

Kalıcı çalışma gücü kaybı varsa geleceğe yönelik zarar ayrıca hesaplanabilir.

“Yüzde 10 maluliyet = 10 maaş tazminat” gibi sabit formüller hukuken güvenilir değildir.

19. İş Kazasında Maluliyet Oranı Nedir?

Uygulamada maluliyet oranı olarak adlandırılan kavram, iş kazası sonucunda çalışanın çalışma veya meslekte kazanma gücünü ne ölçüde kaybettiğiyle ilgilidir.

Ancak SGK'nın sürekli iş göremezlik değerlendirmesiyle başka hukuk alanlarındaki engellilik değerlendirmeleri aynı değildir.

Maluliyet oranını kim belirler?

İlgili sağlık kurulu raporları ve SGK sağlık kurulu değerlendirmeleri önemlidir.

Yargısal uyuşmazlıklarda gerekli usulle ilave sağlık kurulu veya uzman incelemesi yapılabilir.

Sağlık raporu tek başına tazminatı belirler mi?

Hayır.

Sağlık raporu önemli olmakla birlikte kusur, kazanç, yaş ve zarar hesabı gibi diğer faktörler de değerlendirilmelidir.

20. Yüzde 10 Maluliyet İş Kazasında Ne Anlama Gelir?

5510 sayılı Kanun'un 19. maddesine göre sürekli iş göremezlik geliri bağlanması bakımından, ilgili koşullarla sigortalının meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 oranında azalmış olduğunun tespit edilmesi önemlidir.

Yüzde 10'un altında iş gücü kaybı varsa tazminat alınamaz mı?

SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanması için öngörülen eşikle, özel hukuk tazminatının koşulları aynı değildir.

Bu nedenle yüzde 10'un altında kalan bütün zararların otomatik olarak tazminat kapsamı dışında olduğunu söylemek doğru değildir.

Yüzde 20 maluliyet kaç TL tazminat getirir?

Yalnızca maluliyet oranı bilinerek hesap yapılamaz.

İşçinin yaşı, kazancı, kusur oranları ve diğer veriler gerekir.

21. Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nedir?

Geçici iş göremezlik ödeneği, iş kazası nedeniyle istirahat raporuyla çalışamayan sigortalıya kanuni koşullarla SGK tarafından ödenen parasal yardımdır.

İş kazasında rapor parası ilk günden ödenir mi?

İş kazası nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği bakımından, hastalık sigortasındaki bazı bekleme kurallarından farklı hükümler uygulanır.

Gerekli koşulların bulunması hâlinde ödenek, raporlu olunan günler için verilebilir.

Rapor parasının oranı nedir?

SGK açıklamalarına göre iş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği, ilgili günlük kazanç hesabı üzerinden:

Yatarak tedavide günlük kazancın yarısı,

Ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisi

esas alınarak hesaplanır.

Sigortalılık statüsüne göre özel koşullar bulunabilir.

22. Sürekli İş Göremezlik Geliri Nedir?

Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücü belirli ölçüde azalan sigortalıya kanuni koşullarla SGK tarafından bağlanan gelirdir.

Sürekli iş göremezlik geliri için kaç oran gerekir?

5510 sayılı Kanun kapsamında en az yüzde 10 meslekte kazanma gücü kaybının tespiti önemlidir.

Sürekli iş göremezlik geliri ile tazminat aynı mı?

Hayır.

SGK gelirinin sosyal sigorta hukuku bakımından dayanağı ile işverenden talep edilen tazminatın hukuki dayanağı farklıdır.

SGK gelirinin peşin sermaye değerinin tazminat hesabındaki etkisi, ilgili kanuni ve yargısal esaslara göre değerlendirilir.

23. Ölümlü İş Kazasında Hangi Tazminatlar İstenebilir?

İş kazası sonucunda ölüm meydana gelmişse destekten yoksun kalan yakınlar ve diğer ilgili kişiler bakımından farklı haklar gündeme gelebilir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56. maddeleri önemlidir.

Destekten yoksun kalma tazminatı

Vefat eden kişinin yaşarken fiilen veya hukuken destek sağladığı ve ölüm nedeniyle bu destekten yoksun kalan kişiler, kanuni koşullarla tazminat talep edebilir.

Cenaze giderleri

Ölüm nedeniyle ortaya çıkan kanunen tazmin edilebilir cenaze giderleri de talep konusu olabilir.

Manevi tazminat

Ölenin yakınları bakımından TBK 56 kapsamında manevi tazminat gündeme gelebilir.

Ancak hak sahipliği ve sorumluluk koşulları değerlendirilmelidir.

24. İş Kazasında Eş ve Çocuklar Tazminat Alabilir mi?

Ölümlü iş kazalarında eş ve çocukların hakları, destek ilişkisi, yaş ve diğer koşullarla birlikte değerlendirilir.

Eşin destekten yoksun kalma tazminatı

Eşin ölüm nedeniyle yoksun kaldığı destek, kanuni ve aktüeryal esaslarla hesaplanabilir.

Çocukların hakları

Çocukların yaşları, eğitim ve destek ihtiyacı, vefat edenin sağladığı destek ve diğer koşullar önemlidir.

Anne ve baba tazminat alabilir mi?

Ölen işçinin anne veya babası da somut koşullarda destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir.

Ancak bütün anne ve babaların, hiçbir değerlendirme yapılmaksızın aynı tutarda tazminat alacağı söylenemez.

25. Ölümlü İş Kazasında SGK Hakları

Ölümlü iş kazası sonucunda SGK tarafından hak sahiplerine gelir bağlanması veya başka kanuni yardımlar yapılması gündeme gelebilir.

Ölüm geliri bağlanabilir mi?

5510 sayılı Kanun'daki koşullarla hak sahiplerine ölüm geliri bağlanabilir.

SGK'dan gelir almak işverenden tazminat istemeye engel mi?

Hayır.

Ancak tazminat hesabında belirli sosyal güvenlik ödemelerinin etkisi özel kurallara tabidir.

26. İş Kazası Tespit Davası Nedir?

İş kazası tespit davası, meydana gelen olayın sosyal güvenlik hukuku bakımından iş kazası niteliğinde olduğunun yargısal olarak belirlenmesinin istendiği davadır.

SGK kazayı iş kazası kabul etmezse

Kurum kararının dayanakları incelenir.

Gerekli koşullarda yargısal başvuru yapılabilir.

İş kazası tespiti ile tazminat davası aynı mı?

Hayır.

Bir olayın iş kazası olduğunun belirlenmesi ile işverenin zarardan ne ölçüde sorumlu olduğu farklı hukuki meselelerdir.

SGK davaya taraf olur mu?

İş kazasının tespiti uyuşmazlıklarında SGK'nın hukuki konumu önemlidir.

Davanın doğru kişilere karşı açılması ve Kurumun taraf sıfatına ilişkin usul kuralları değerlendirilmelidir.

27. İş Kazası Tazminat Davası Nasıl Açılır?

Tazminat davasından önce kazanın niteliği, iş ilişkisi, sağlık sonuçları ve sorumluluk durumu değerlendirilmelidir.

Davanın talep edilecek zarar kalemleriyle birlikte uygun hukuki dayanağa oturtulması gerekir.

Dava açmadan önce hangi belgeler hazırlanır?

• İş kazası bildirim kayıtları.

• SGK inceleme raporları.

• İş kazası tutanağı.

• Hastane ve tedavi belgeleri.

• İstirahat ve sağlık kurulu raporları.

• İş sözleşmesi ve SGK hizmet dökümü.

• Bordro ve ücret kayıtları.

• Tanık bilgileri.

• Kamera kayıtları ve olay yeri belgeleri.

• İş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları.

• Risk değerlendirme ve ekipman kontrol belgeleri.

İşçinin bütün belgelere önceden erişememesi durumunda, ilgili kayıtların yargılamada usulüne uygun biçimde celbi gündeme gelebilir.

28. İş Kazası Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Hayır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.

Bu istisna 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3/3. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Arabulucuya gitmeden dava açılabilir mi?

İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri için ilgili kanuni şartlarla doğrudan dava açılabilir.

Taraflar isterse arabuluculuğa gidebilir mi?

Evet.

Uyuşmazlığın niteliği ve mevzuattaki şartlar çerçevesinde ihtiyari arabuluculuk gündeme gelebilir.

Ancak iş kazası nedeniyle ortaya çıkabilecek uzun vadeli zararlar, gerçek tazminat kapsamı ve anlaşmanın hukuki sonuçları değerlendirilmelidir.

29. İş Kazası Davasında Görevli Mahkeme

İş sözleşmesine dayalı iş kazası tazminat uyuşmazlıklarında kural olarak iş mahkemesi görevlidir.

İş mahkemesi bulunmayan yerlerde ilgili asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir.

Dava hangi şehirde açılır?

7036 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki yetki hükümleri ve iş kazasına ilişkin özel düzenlemeler dikkate alınır.

İş kazasının meydana geldiği yerin ve zarar gören işçinin yerleşim yerinin yetki bakımından etkisi bulunabilir.

Trafik kazası da varsa görevli mahkeme değişir mi?

Talebin hangi kişiye, hangi hukuki nedenle yöneltildiğine göre görevli mahkeme ve uygulanacak usul değişebilir.

Bu nedenle işveren, trafik sigortacısı ve üçüncü kişilere karşı talepler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

30. İş Kazası Tazminat Davasında Zamanaşımı Kaç Yıl?

İşverenin iş kazasından kaynaklanan sözleşmesel sorumluluğuna dayalı maddi ve manevi tazminat taleplerinde kural olarak on yıllık zamanaşımı önemlidir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi ve ilgili Yargıtay uygulaması bu konuda temel kaynaklardır.

Süre kazanın olduğu gün mü başlar?

Somut zararın niteliğine ve hukuki sebebe göre zamanaşımının başlangıcı değerlendirilir.

Ölümlü iş kazalarına ilişkin Yargıtay uygulamasında kural olarak ölüm tarihi önemlidir.

Ceza davası varsa zamanaşımı uzar mı?

Belirli durumlarda ceza zamanaşımına ilişkin hükümler gündeme gelebilir.

Ancak ceza zamanaşımının bütün işverenler, şirketler ve diğer sorumlular için otomatik olarak uygulanacağı söylenemez.

Nitekim Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 3 Temmuz 2025 tarihli, 2025/242 Esas ve 2025/11284 Karar sayılı kararında tüzel kişiler açısından bu ayrım değerlendirilmiştir.

İş kazasında zamanaşımı her durumda 10 yıl mı?

Hayır.

Davanın dayandığı sorumluluk sebebi, muhatap kişi, zarar türü ve özel kanuni hükümler farklı sonuçlar doğurabilir.

31. İş Kazasında İşverenin Kusursuz Olduğu İddiası

İşveren, kazanın meydana gelmesinde gerekli bütün tedbirleri aldığını veya zararın başka bir nedenle doğduğunu savunabilir.

Bu savunmanın hukuki geçerliliği, teknik deliller ve sorumluluk hükümleri çerçevesinde incelenir.

İş kazası varsa işveren otomatik tazminat öder mi?

Hayır.

Sosyal güvenlik hukuku bakımından iş kazası sayılması, özel hukuk bakımından bütün tazminat şartlarının kendiliğinden gerçekleştiği anlamına gelmez.

Üçüncü kişinin kusuru varsa

İşveren, üçüncü kişi ve diğer olası sorumluların davranışları ayrı ayrı değerlendirilir.

Birden fazla sorumlunun bulunduğu durumlarda Türk Borçlar Kanunu'nun müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümleri gündeme gelebilir.

32. Taşeron İşçinin İş Kazası Geçirmesi

Asıl işveren-alt işveren ilişkilerinde iş kazası nedeniyle sorumluluk konusu önemlidir.

Taşeron işçi kime dava açabilir?

İş ilişkisinin gerçek niteliği, asıl işveren-alt işveren ilişkisi ve tarafların hukuki sorumluluğu değerlendirilmelidir.

Asıl işveren de sorumlu olabilir mi?

İş Kanunu'nun 2. maddesindeki asıl işveren-alt işveren sorumluluğu ve ilgili diğer hükümler kapsamında sorumluluk gündeme gelebilir.

Ancak her taşeronluk ilişkisinde bütün kişilerin aynı koşullarla sorumlu olduğu varsayılmamalıdır.

33. İş Kazası Nedeniyle Ceza Davası Açılır mı?

İş kazasıyla bağlantılı olaylarda taksirle yaralama veya taksirle öldürme gibi suçların unsurları oluşmuşsa ceza soruşturması gündeme gelebilir.

İşveren veya iş güvenliği yetkilisi hapis cezası alır mı?

Ceza sorumluluğu kişiseldir.

Her kişinin fiili, yükümlülüğü, kusuru ve suçun kanuni unsurları ayrı ayrı değerlendirilir.

Ceza davası tazminat davasını durdurur mu?

Ceza soruşturmasıyla tazminat yargılaması arasında bağlantı bulunabilir.

Ancak bütün iş kazası dosyalarında hukuk mahkemesinin ceza davasının sonucunu beklemek zorunda olduğu söylenemez.

34. İş Kazası Geçiren İşçi İşten Çıkarılabilir mi?

İş kazası geçirmiş olmak, tek başına her işten çıkarma işlemini hukuka uygun kılmaz.

Fesih işlemi, İş Kanunu'ndaki bildirim, geçerli neden, haklı neden ve iş güvencesi hükümlerine göre değerlendirilir.

İş kazasından sonra işveren işçiyi çıkarırsa

İşçinin çalışma durumu, sağlık raporları, fesih gerekçesi ve iş güvencesi koşulları önemlidir.

İş kazası tazminatı ile işe iade talebi birlikte olabilir mi?

Farklı hukuki haklar söz konusu olabilir.

İşverenin iş sözleşmesini feshetmesiyle ilgili işe iade başvuru süreleri, iş kazası tazminatı davasından ayrı değerlendirilir.

35. İş Kazasında Kıdem Tazminatı ve İhbar Tazminatı

İş kazası sonucu iş ilişkisinin sona ermesi hâlinde kıdem ve ihbar tazminatı talepleri ayrıca gündeme gelebilir.

İş kazası geçiren herkes kıdem tazminatı alır mı?

Hayır.

Kıdem tazminatının kendine özgü koşulları bulunmaktadır.

İşçi sağlık nedeniyle ayrılırsa

İş Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında haklı nedenle fesih koşulları değerlendirilebilir.

Ancak iş kazası nedeniyle yaralanmış olmak, her durumda otomatik haklı fesih hakkı ve kıdem tazminatı doğurmaz.

36. İş Kazası Davasında Tazminattan Hangi Ödemeler Düşülür?

Tazminat hesabında SGK'nın yaptığı ödemeler ve diğer kaynaklardan karşılanan zararların niteliği önemlidir.

SGK sürekli iş göremezlik geliri tazminattan düşülür mü?

Gelirin ilk peşin sermaye değeri ve rücuya tabi kısmına ilişkin özel hukuki kurallar bulunmaktadır.

Her SGK ödemesinin hiçbir ayrım yapılmadan tazminattan tamamen indirileceği söylenemez.

Özel sigorta ödemeleri

Özel sigorta poliçesinin türü, sigorta teminatı ve ödemenin hukuki niteliği ayrıca değerlendirilir.

Aynı zarar için iki kez tazminat alınabilir mi?

Hukuk düzeni, aynı zararın mükerrer biçimde giderilmesini kural olarak kabul etmez.

Ancak farklı hukuki nitelikteki hakların aynı olaydan doğması mümkündür.

37. İş Kazasında İbraname ve Uzlaşma Belgesi

Kaza sonrasında işveren tarafından işçiye belirli bir ödeme teklif edilmesi veya ibra belgesi imzalatılması gündeme gelebilir.

Bu belgelerin hukuki geçerliliği, yalnızca başlıklarına göre belirlenmez.

“Bütün haklarımı aldım” belgesi hakları sona erdirir mi?

İşçinin alacaklarına ilişkin ibra sözleşmelerinde Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesi ve ilgili diğer hükümler önemlidir.

Ödemenin kapsamı, zamanı ve belgenin düzenlenme koşulları değerlendirilir.

İş kazasından hemen sonra imzalanan belge

Kazadan doğan zararın henüz tam olarak belirlenememiş olması önemli bir husustur.

Bu nedenle iş kazası sonrasındaki anlaşmaların hukuki sonuçları somut koşullara göre incelenmelidir.

38. İş Kazası Davasında İspat ve Deliller

İş kazası tazminat davasında kazanın nasıl meydana geldiği, işverenin yükümlülükleri, zararın kapsamı ve nedensellik bağı önemlidir.

Kamera kaydı yoksa dava açılır mı?

Evet.

Kamera kaydının bulunmaması tek başına dava açılmasına engel değildir.

Tanıklar önemli mi?

Olayı gören veya çalışma koşulları hakkında bilgi sahibi olan tanıkların beyanları önemli olabilir.

İş güvenliği raporu davayı kesin olarak belirler mi?

Hayır.

SGK raporları, iş güvenliği incelemeleri ve bilirkişi raporları mahkemece değerlendirilir.

39. İş Kazası Tazminat Davası Ne Kadar Sürer?

Davanın süresi, iş kazasının tespiti, sağlık kurulu incelemeleri, kusur değerlendirmesi, aktüeryal hesaplama ve tarafların itirazları gibi unsurlara göre değişebilir.

Maluliyet raporu davayı etkiler mi?

Evet.

Kalıcı iş gücü kaybı iddiasında tıbbi değerlendirme, tazminatın hesaplanabilmesi bakımından önemli olabilir.

Ceza soruşturması süreci uzatır mı?

Olayın niteliği ve yargılamalar arasındaki bağlantıya göre etkileyebilir.

Ancak bütün davalar için kesin süre verilmesi doğru değildir.

40. İş Kazası Davası Masrafları ve Avukatlık Ücreti (2026)

İş kazası tazminat davalarında dava harçları, giderler, bilirkişi ve sağlık incelemelerine ilişkin masraflar gündeme gelebilir.

İş kazası davası açmak için ne kadar para gerekir?

Davanın türüne, talep edilen miktara ve ilgili tarifelere göre değişir.

2026 yılı bakımından yürürlükteki harç ve avukatlık ücret tarifeleri esas alınmalıdır.

Avukat zorunlu mu?

Genel olarak avukatla temsil zorunlu değildir.

Ancak kusur, maluliyet, aktüeryal hesaplama, SGK ödemeleri ve zamanaşımı gibi teknik konular nedeniyle somut dosyanın hukuki değerlendirilmesi önemlidir.

41. İş Kazası Tazminatında Sık Yapılan Hatalar

İş kazası uyuşmazlıklarında en sık yapılan hatalardan biri, SGK'nın kazayı iş kazası sayması durumunda işverenin otomatik olarak belirli bir tazminat ödeyeceğinin düşünülmesidir.

Oysa sosyal güvenlik hakları ile işverenin özel hukuk sorumluluğu farklıdır.

Özellikle şu ayrımlar önemlidir:

• SGK iş kazası tespiti ile işverenin tazminat sorumluluğu.

• Üç iş günlük SGK bildirim süresi ile tazminat davasının zamanaşımı.

• Geçici iş göremezlik ödeneği ile sürekli iş göremezlik geliri.

• SGK geliri ile işverenden istenen maddi tazminat.

• Sağlık raporundaki oran ile doğrudan tazminat tutarı.

• İşveren kusuru ile işçinin kusuru.

• İş kazasından kaynaklanan tazminat davası ile diğer işçilik alacağı davaları.

• İş kazasında arabuluculuk istisnası ile işe iade davasının zorunlu arabuluculuğu.

• Ölümlü iş kazasında destekten yoksun kalma tazminatı ile miras payı.

• İş kazasına bağlı ceza sorumluluğu ile hukuk davasındaki tazminat sorumluluğu.

Bu ayrımların göz ardı edilmesi, çalışanların ve işverenlerin hukuki süreci yanlış değerlendirmesine neden olabilir.

42. İş Kazası Tazminatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İş kazası tazminatı nedir?

İş kazası nedeniyle çalışanın veya hak sahiplerinin uğradığı zararlar için kanuni koşullarla sorumlu kişilerden talep edebileceği maddi ve manevi tazminattır.

İş kazası geçiren işçi ne yapmalı?

Öncelikle sağlık hizmeti almalı, olayın iş kazası olarak doğru kaydedilmesini sağlamalı ve kazaya ilişkin belgelerin korunmasına dikkat etmelidir.

İş kazası SGK'ya kaç günde bildirilir?

4/a kapsamındaki çalışanlar bakımından işverenin kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirim yapması gerekir.

İş kazasını kim bildirmek zorunda?

Hizmet akdiyle çalışan işçiler için işveren bildirim yükümlüsüdür. Diğer sigortalılık statülerinde özel kurallar bulunmaktadır.

İş kazası bildirilmezse tazminat hakkı kaybolur mu?

Bildirim yapılmaması, tek başına bütün hukuki hakların ortadan kalktığı anlamına gelmez. Olayın tespiti için ilgili başvurular değerlendirilebilir.

Sigortasız işçi iş kazası tazminatı alabilir mi?

Fiilî iş ilişkisinin ve ilgili hukuki koşulların ispatı hâlinde hak talebi gündeme gelebilir.

Servis kazası iş kazası mı?

İşverenin sağladığı taşıtla işe gidiş geliş sırasında meydana gelen kaza, kanuni koşullarla iş kazası sayılabilir.

Evden çalışırken kaza geçirmek iş kazası mı?

Olayın çalışmayla bağlantısına ve diğer kanuni koşullara göre değerlendirilebilir.

İş kazasında işveren mutlaka suçlu mu?

Hayır. İş kazasının sosyal güvenlik bakımından niteliği ile ceza veya özel hukuk sorumluluğu ayrı meselelerdir.

İş kazasında işçinin kusuru varsa tazminat alınır mı?

Kusurun derecesi ve diğer sorumluluk koşullarına göre tazminat gündeme gelebilir. İşçinin kusuru tazminat miktarını etkileyebilir.

İş kazasında yüzde 10 maluliyet ne demek?

SGK sürekli iş göremezlik geliri bakımından meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 azalması önemli bir kanuni eşiktir.

İş kazasında yüzde 20 maluliyet kaç para eder?

Yalnızca oranla hesap yapılamaz. Yaş, kazanç, kusur ve diğer unsurlar gerekir.

İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?

Kazanç, çalışma gücü kaybı, kusur, yaş, gelecekteki ekonomik kayıp ve ilgili SGK ödemeleri birlikte değerlendirilir.

İş kazasında manevi tazminat ne kadar?

Bütün dosyalara uygulanan sabit tutar yoktur. Zararın niteliği ve olayın koşulları önemlidir.

İş kazasında rapor parası alınır mı?

Kanuni şartlarla geçici iş göremezlik ödeneği alınabilir.

Sürekli iş göremezlik geliri kimlere bağlanır?

5510 sayılı Kanun'daki koşullarla meslekte kazanma gücü en az yüzde 10 azalan sigortalılara bağlanabilir.

SGK'dan para alan işçi ayrıca dava açabilir mi?

Evet. Ancak SGK ödemelerinin tazminat hesabındaki etkisi ayrıca değerlendirilir.

İş kazasında arabuluculuk zorunlu mu?

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında dava şartı arabuluculuk aranmaz.

İş kazası davası hangi mahkemede açılır?

İş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda kural olarak iş mahkemesinde açılır.

İş kazası tazminat davası kaç yıl içinde açılır?

İşverene karşı sözleşmesel sorumluluğa dayalı taleplerde kural olarak on yıllık zamanaşımı önemlidir. Özel durumlar saklıdır.

İş kazasında ceza davası açılır mı?

Taksirle yaralama veya öldürme gibi bir suçun unsurları oluşmuşsa ceza soruşturması gündeme gelebilir.

İş kazasında ölen işçinin ailesi tazminat alır mı?

Destekten yoksun kalma, manevi tazminat ve ilgili sosyal güvenlik hakları bakımından kanuni koşullarla talepler ileri sürülebilir.

İş kazasında anne ve baba tazminat alır mı?

Ölen işçinin desteğinden yoksun kalmaları veya ilgili diğer koşulların oluşması durumunda talepte bulunabilirler.

Taşeron işçi iş kazası geçirirse kim sorumlu olur?

Asıl işveren-alt işveren ilişkisi, iş güvenliği yükümlülükleri ve somut kusur durumu birlikte değerlendirilir.

İş kazası geçiren işçi işten çıkarılırsa ne olur?

Fesih nedenine ve iş güvencesi koşullarına göre işe iade, işçilik alacakları ve diğer talepler gündeme gelebilir.

İş kazası tazminatı için avukat zorunlu mu?

Genel olarak zorunlu değildir. Ancak zarar, kusur ve hukuki sorumluluk hesabı teknik konular içerir.

43. Sonuç

İş kazası tazminatı, çalışanların işyerinde veya kanunun iş kazası saydığı durumlarda maruz kaldıkları zararların hukuken giderilmesi bakımından önemli bir haktır.

5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi iş kazasının sosyal güvenlik hukuku bakımından tanımını yaparken, 6331 sayılı Kanun işverenin sağlık ve güvenlik yükümlülüklerini düzenlemektedir.

İşveren, hizmet akdiyle çalışan işçinin iş kazasını kolluk kuvvetlerine derhâl, SGK'ya ise kural olarak kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir.

İş kazası geçiren çalışan, kanuni koşullarla SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri alabilir.

Bunun yanında işverenin veya başka sorumlu kişilerin hukuki sorumluluğu mevcutsa maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.

Ölümlü iş kazalarında ise destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze giderleri, manevi tazminat ve ilgili sosyal güvenlik hakları gündeme gelebilir.

İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları için dava şartı arabuluculuk bulunmamaktadır.

İşverene yöneltilen sözleşmesel sorumluluğa dayalı tazminat taleplerinde kural olarak on yıllık zamanaşımı önemli olmakla birlikte, özel hukuki durumlar ayrıca incelenmelidir.

Sonuç olarak doğru tazminat değerlendirmesi için kazanın oluş şekli, işverenin yükümlülükleri, kusur, işçinin sağlık durumu, maluliyet oranı, gelir kaybı, SGK ödemeleri, dava süresi ve hukuki sorumluluk birlikte ele alınmalıdır.

Bu makale 3 Kasım 2026 itibarıyla genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İş kazası tazminatının koşulları ve tutarı; olayın niteliği, çalışanın statüsü, işverenin sorumluluğu, kusur oranları, sağlık raporları, sosyal güvenlik ödemeleri ve uygulanacak özel hükümlere göre değişebilir. İçerik kişiye özel hukuki danışmanlık yerine geçmez.